Upload jouw foto's
Fotograferen met moeilijke lichtomstandigheden: contrast verlagen © IDG NL

28 juli 2020, 08:40

Het klinkt natuurlijk heel logisch: als je te veel contrast hebt, verlaag dan het contrast. In een aantal situaties is dat ook de beste (en eenvoudigste) oplossing. Je kunt ervoor kiezen de schaduwpartijen op te lichten of de lichte partijen donkerder te maken.

Flitsen

Het oplichten van schaduwpartijen komt heel veel voor in de fotografie. Denk aan een portretfoto bij tegenlicht, waarbij je een (reportage)flitser gebruikt om je model op te helderen. Deze techniek staat bekend als 'inflitsen'. Een of meer reportageflitsers kun je ook creatief inzetten om heel gericht bepaalde delen van de foto op te lichten. Dit werkt het beste als de flitsers los van de camera kunnen worden gebruikt. Je hebt dan veel meer keuze in het positioneren van de flitser(s). Denk aan het fotograferen van een interieur. De raampartij geeft vaak een enorm contrastverschil tussen het licht buiten en binnen. Je maakt dan een basisopname waarbij de ramen goed belicht zijn. Daarna plaats je flitsers in de ruimte die het interieur oplichten, zodat een goed uitgebalanceerde verlichting ontstaat.

Reflectiescherm

Een ander hulpmiddel om schaduwen op te lichten is het reflectiescherm. Zo'n scherm weerkaatst het licht van zon, flitser of een andere kunstlichtbron naar de donkere partijen. Net als de invulflits wordt het reflectiescherm vaak gebruikt bij portretten om de schaduwpartijen in een gezicht op te lichten. Een reflectiescherm is stukken goedkoper dan een flitser en heel eenvoudig in het gebruik. Je ziet immers live wat het effect is. En een reflector heeft uiteraard geen stroom nodig. In noodgevallen kan ook een wit doek of T-shirt, een witte muur of een stuk piepschuim als reflectiescherm dienen.

Lichte partijen beperken

Soms is het niet mogelijk om alle schaduwpartijen op te lichten. Een andere optie om de contrasten te verminderen, is dan het beperken van de lichte partijen. Opnieuw kan een reflectiescherm uitkomst bieden. Vaak heeft dit namelijk ook een zwarte kant waarmee je lichtbronnen kunt afschermen. Er zijn nog meer manieren om lichtbronnen af te schermen: gordijnen sluiten bijvoorbeeld, of een ander moment van de dag uitkiezen om te fotograferen. Bij een interieurfoto met licht dat door ramen valt, is het contrast veel kleiner als je in de vroege ochtend of bij schemerlicht fotografeert dan tijdens het middaguur op een zonnige dag.

Grijsverloopfilter

Bovengenoemde oplossingen werken alleen als de afstand tot het onderwerp beperkt is. Bij een landschapsfoto is een invulflits of reflectiescherm uiteraard zinloos. Om het contrast tussen licht en donker te beperken, werken landschapsfotografen sinds jaar en dag met filters. Vooral zogenaamde grijsverloopfilters kunnen nuttig zijn. Doorgaans gebruik je grijsverloopfilters in een schuifsysteem met filterhouder, zodat je zelf kunt bepalen waar de overgang tussen licht en donker komt. Verderop kun je hier meer over lezen.

Met een 2stops-grijsverloopfilter kon het contrast tussen voorgrond en lucht worden teruggebracht.

Arnoud van de Weerd, arnoud78.zoom.nl


Onder- of overbelichten

Als je in een té contrastrijke situatie geen oplossing kunt verzinnen, moet je kiezen tussen twee kwaden: onder- of overbelichten. Doorgaans kun je dan het beste onderbelichten. Dichtgelopen zwart is meestal minder erg dan uitgebeten wit. Uitgebeten delen zijn niet meer te herstellen en zijn vaak lelijker dan dichtgelopen zwart.


Bij avondlijke cityscapes is het contrast vaak extreem hoog. De stadslichten zijn veel feller dan de avondlucht. Dit is een situatie waarin alleen een oplossing in de nabewerking werkt.

Ernst van Erkelens, ernesto199.zoom.nl

avatar

Dit artikel is onderdeel van een cursus uit Zoom Academy. Dé plek voor online fotografie cursussen, voor beginners en gevorderden. Leer betere foto's maken met deze uitgebreide cursussen vol tips en video's, speciaal gemaakt door Zoom.nl. Wil je verder leren? Bekijk hier het grote aanbod cursussen op www.zoomacademy.nl .

Reacties

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn