Meld je gratis aan
Aan de slag met creatief lightpainten!

24 juli 2018, 10:58

De Foto van de Dag van Harriet van den Berg was een bijzondere! Ze heeft gewerkt met de techniek lightpainten en fotografe Liesbeth van Asselt legt dit aan ons uit!

Proefavond

Terwijl ik bezig was met de voorbereidingen voor een nieuwe workshop lightpainten, vroeg ik de leden van de Stapfoto vakgroep (mijn vergevorderde cursisten) of ze het leuk zouden vinden om aanwezig te zijn bij een proefavond. Dat was niet tegen dovemans oren gezegd!

En dus togen we naar Zeewolde met een paar auto's vol camera's en statieven, een model en natuurlijk lightpaintspullen. Het werd een ontzettend leuke en gezellige avond. En dat is wat ik meestal zie als je met dit soort creatieve technieken aan de slag gaat: het is fun!

Het leuke extraatje was dat één van de cursisten (Harriet van den Berg, op Zoom onder de naam FotoStad) een van de foto's die we tijdens deze avond maakten, op Zoom plaatste en dat de redactie van Zoom deze foto gelijk tot Foto van de dag verkoos!

Het 'paintwerk' op deze foto is gedaan door mede Stapfoto-Vakgroep-lid Marjolein Hermans, op Zoom bekend onder Lein69. Lightpainten is echt samenwerken. De een maakt de lightpaintspullen klaar (in dit geval was ik dat), de ander is model, en weer een ander paint. De rest hoeft dan 'alleen nog maar' de camera in te stellen en op het knopje te drukken.

Foto: Liesbeth van Asselt

Maar wat is nu eigenlijk lightpainten? Lightpainting staat letterlijk voor: "schilderen met licht". Met lightpainten ga je dus terug naar de basis van fotografie.

Je omarmt de onzekerheid dat je niet 100% zeker weet hoe de uiteindelijke foto er uit zal zien. Je creëert namelijk iets wat je in de werkelijke wereld nooit zo zult zien.

Hoe gaat het in z'n werk?

Hoe? Je zorgt dat je ruim voor zonsondergang op de plaats van bestemming bent en zet je camera met groothoeklens op statief (VR/IS uit). Voorwaarde is dat diafragma, sluitertijd en iso handmatig op de camera in te stellen zijn. Verder moet er een bulbstand op de camera zitten, maar dat is bij de meeste camera's het geval.

Welke instelling kies je vervolgens? Dat is mede afhankelijk van de hoeveelheid omgevingslicht. Tijdens het blauwe uurtje werk ik met f16 en iso 100. Hoe donkerder het wordt, hoe groter het diafragma wordt (houd hierbij rekening met het verminderen van de scherptediepte) en hoe hoger ik de iso zet (denk om ruis!). De sluitertijd heb ik altijd op bulb staan. Dat betekent dus dat je op M werkt. D.w.z. dat de sluiter zolang open staat als het schilderen duurt. Je drukt de ontspanknop in als je begint met schilderen en laat hem weer los als je klaar bent.

Nu kun je natuurlijk niet èn schilderen èn je ontspanknop ingedrukt houden. Een draadontspanner is dan een handig hulpmiddel. Let erop dat je die wel 'op slot' kunt zetten.



Een draadontspanner werkt prima als het donker is en je niet al te ver van je camera (en op begaanbaar terrein) staat. Je moet immers weer terug naar je camera om hem uit te zetten. Sta je verder van de camera af en duurt het dus even voordat je weer terug bij je camera bent, dan is het handig als je de camera van afstand kunt bedienen. Daar zijn verschillende mogelijkheden voor. Ik gebruik de Cactus triggerset ervoor. Bedoeld om je flitsers op afstand mee te kunnen besturen, maar dat kan dus ook met je camera. Dat scheelt weer een extra aanschaf.

Sommige camera's kun je bedienen vanaf je telefoon. Nadeel is dan wel dat je dan erg op moet passen dat het verlichte scherm van je telefoon niet in beeld komt. Tenzij je de telefoon als lichtbron gebruikt natuurlijk.

Heb je geen afstandsbediening, dan kun je altijd nog eerst uitproberen hoe lang het schilderen gaat duren en je camera op die sluitertijd zetten. Ik zou dat dan een beetje ruim nemen, zodat de sluiter niet dichtgaat net voordat je klaar bent. Kijk tevoren even tot hoe lang je je sluitertijd in kunt stellen, bij de meeste camera's gaat dit tot maximaal 30 seconden.

Ruisreductie

Een vraag die ik veel krijg is of je nu wel of niet ruisreductie moet gebruiken. De gewone hoge iso ruisreductie vervaagt je foto, dus die gebruik ik nooit. De lange sluitertijden reductie daarentegen kun je meestal prima gebruiken (werkt ook in RAW). Nadeel is dat het maken van een foto dan twee keer zo lang duurt. De camera maakt namelijk een tweede (zwarte) foto met dezelfde sluitertijd nadat jij je foto gemaakt hebt. Legt vervolgens deze twee foto's over elkaar heen en je filtert zo de ruis er uit.

Maar: als de lichtomstandigheden zo snel veranderen als in het blauwe uurtje, mis je hierdoor kansen. Is het licht net goed, maar is jouw camera nog druk met de tweede opname bezig. Dan kun je dus geen foto maken. Ik zet de lange sluitertijden reductie tijdens het blauwe uurtje en tijdens zonsopkomst en zonsondergang daarom altijd uit. Ruisreductie moet dan in de nabewerking gebeuren.

Scherpstellen

De tweede vraag gaat dan meestal over scherpstellen, hoe doe je dat in het donker? Ik laat mijn camera altijd eerst op AF staan. Verlicht dan het onderwerp met m'n zaklamp om scherp te stellen. Zodra dat gedaan is, zet ik de AF uit. Als het model dus even komt kijken hoe de foto's geworden zijn, moet je wel weer opnieuw scherpstellen!

Hier zie je hoe we dat deden tijdens de avond met de vakgroep (iPhone fotootje).

Lichtbronnen

En vraag nummer drie is dan: waarmee kan ik lightpainten? Mijn antwoord dan altijd: "Met van alles"! Op een zaklamp kun je allerlei lichtdoorlatende voorwerpen zetten. Denk bijvoorbeeld aan een lege groene, gele of rode fles.

Of je gebruikt gewoon de kale zaklamp om figuren te tekenen. Eventueel kun je nog een gekleurd snoeppapiertje op de zaklamp plakken om de lijn wat kleur te geven.



Fietslampjes zijn ook heerlijk speelgoed. Bind ze aan een paraplu, beweeg die paraplu en je krijgt super vette resultaten.



Of bind ze aan een touwtje en maak er een lightorb mee. Over hoe je dat doet maakte ik al eens een video:





Je kent ook vast de lightpaint foto's met staalwol wel. Ook dat deden we met de vakgroep. En ook daar schreef ik al eens een stap-voor-stap tutorial over.



En wat dacht je van sterretjes als lichtbron? Als je met andere ogen naar de wereld kijkt, zie je overal lightpaint mogelijkheden in.



Eén methode wil ik er in dit blog uitlichten: een Michelinmannetje van jezelf maken. Hoe maak je de volgende foto?



Inderdaad, met alleen een simpele zaklamp! Op die zaklamp moet je wel iets bevestigen wat licht doorlaat, zie onderstaande foto. Anders moet je met je zaklamp recht in de camera schijnen en dat is niet mooi, het licht is dan veel te fel. Richt je de zaklamp naar jezelf, dan zie je de lichtstreep niet. Het licht moet dus echt van opzij uit de zaklamp komen. Ik ben door alle experimenten door schade en schande wijs geworden wat dit betreft.



Vervolgens ga je "painten". Ik heb daar ook even een filmpje van gemaakt:



Genoeg leuke dingen om te doen dus tijdens deze vakantieperiode! Ook kinderen vinden dit vaak supergaaf om te doen.

Wil je een keertje oefenen tijdens een workshop met bijvoorbeeld het maken van de eerste foto? Op onze website lees je er alles over.

Heel veel paintplezier!

avatar

Liesbeth van Asselt: Na tientallen jaren ervaring opgedaan te hebben in de fotografie, richtte ik in 2004 Stapfoto op. Als bedrijfsfotograaf maak ik foto's (en slideshows en/of video's) voor websites, brochures, flyers, jaarverslagen en bijvoorbeeld het 'smoelenboek'. Daarmee heb ik volgens mij het mooiste vak wat er bestaat! Mijn kennis en ervaring delen vind ik bijna net zo leuk als het fotograferen zelf. Dus geef ik met heel veel enthousiasme vele fotocursussen en workshops. Altijd praktijkgericht en met persoonlijke aandacht voor iedereen. Zie www.stapfoto.nl/fotografiecursus.php

Reacties

Om te kunnen reageren, moet je ingelogd zijn