Nachtfotografie met Nikon Z

21 oktober 2020 12:47
27 oktober 2020 08:33
Partnerredactie

Nachtfotografie met Nikon Z

Door: partnerredactie | 21 oktober 2020 12:47
nikon, nachtfotografie, Carolien Zwerver
Voor fotografie is licht van het grootste belang. Toch kun je ook in de avond en nacht prachtige foto's maken. Nachtfotograaf Patrick van Dijk nam vijf Zoomers mee naar de mooiste plekken van Rotterdam. Daar legden zij de magische stadsverlichting vast met Nikon Z-camera's en objectieven.

#brandedcontent - Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Nikon.

Bij het laatste daglicht verzamelen we op een dakterras met een spectaculair uitzicht over de Rotterdamse binnenstad. Daar staan de Nikon-systeemcamera's Z 5, Z 6 en Z 7 uitgestald naast een reeks Z-objectieven. Terwijl de avond valt en de lichtjes van de stad een voor een oplichten, krijgen we een korte introductie over de meest geschikte instellingen en de apparatuur. Dan mogen de deelnemers Govert, Jeroen, Marianne, Raoul en Thomas een camera en objectief kiezen en gaan ze enthousiast aan de slag.

Video workshop nachtfotografie

Tips voor nachtfotografie

Patrick van Dijk geeft een paar handige tips voor fotografen die met nachtfotografie aan de slag willen gaan:

•Gebruik een statief, zodat je met langere sluitertijden kunt werken.

•De instelling die ik het meeste gebruik, is iso 160 met F 6,3 en een belichtingstijd van 6 seconden. Met deze instelling heb je vrijwel altijd een goed resultaat.


Een spectaculair panorama vanaf het dakterras.

Foto: Jeroen Lagerwerf

Nikon Z 6 · ISO 100 · F 5,6 · 10 SEC · 30 MM


Eerste indruk

Govert mag als eerste met de Z 7 aan de slag. 'Wat meteen opvalt, is de compacte, lichte bouw. Desondanks voelt deze camera heel robuust aan, en hij ligt ook heerlijk in de hand.' Ook bij het Nikkor Z 24-70mm f/2.8 S objectief valt hem direct op dat dit 'een stuk lichter en kleiner is dan de spiegelreflexversie. Het objectief heeft op de bovenkant een mooi informatiescherm waarop de brandpuntsafstand, het diafragma, de scherpstelafstand en de scherptediepte af te lezen zijn.'

Marianne gaat met de Z 6 aan het fotograferen. 'Al vanaf de eerste foto ben ik erg verheugd over het resultaat', vertelt zij: 'Of het nu het uitzicht is of de camera en het objectief: bij elke opname die ik maak, word ik blijer.'

Jeroen kiest voor de 85mm f/1.8 S. 'Dit objectief heeft met zijn hoge lichtsterkte een mooie bokeh en weinig last van chromatische aberratie. Het tekent bovendien vanaf F 2,8 al haarscherp. Heel geschikt dus om met weinig licht uit de hand te werken.'


De weerspiegeling van de lichtjes op het water in de Oude Haven.

Foto: Marianne van den Bosch

Nikon Z 6 · ISO 160 · F 6,3 · 6 SEC · 24 MM


Reflectie op het water

Na het dakterras verplaatsten we ons naar de Oude Haven, waar de lichtjes mooi door het water weerspiegeld worden. Thomas gaat hier aan de slag met de Nikkor Z 14-30mm f/4 omdat hij gewend is voor zijn Zeeuwse landschappen met extreme groothoek te werken, vertelt hij. 'De prestaties liegen er in mijn ogen niet om: uitstekende scherpte in het gehele beeld! Een groot pluspunt daarbij is dat het objectief geen bolle frontlens heeft. Mijn schroeffilters zouden er zonder probleem op passen. Ook nog eens licht in gewicht, dus al met al een prachtig objectief!'

Raoul heeft zowel de Z 5, de Z 6 als de Z 7 aan de tand kunnen voelen. 'Ondanks de uitgebreide mogelijkheden zitten veel knoppen en functies op dezelfde plaats als bij mijn vertrouwde spiegelreflex, waardoor de camera's al snel vertrouwd aanvoelen.' Andere pluspunten die hij noemt, zijn het hoge dynamisch bereik, de goede spreiding van de scherpstelpunten en de oog-autofocus.


De strakke lijnen van de kubuswoningen steken mooi af tegen de donkere lucht.

Foto: Raoul Baart

Nikon Z 7 · ISO 100 · F 4 · 6 SEC · 24 MM


Brandende staalwol in combinatie met een lange sluitertijd levert een spectaculair beeld op.

Foto: Thomas Brouwer

Nikon Z 7 · ISO 160 · F 6,3 · 6 SEC · 24 MM


Weerbestendig

'Het is een regenachtige avond. Fijn dat de apparatuur die we ter beschikking hebben, goed weerbestendig is. Het voordeel van regen is wél dat je er mooie reflecties door krijgt', vult Marianne aan.

De felrode Willemsbrug, die we vanaf het dakterras al hadden zien liggen, is onze laatste locatie. Daar kunnen we vanonder een viaduct fotograferen om de regen even te ontvluchten. Patrick zorgt voor een spectaculaire afsluiter door met brandend staalwol te zwaaien, en we experimenteren nog even met de creatieve mogelijkheden van een pixelstick. Thomas: 'Het is tof om af en toe eens wat anders te doen binnen de fotografie. Het resulteert alles bij elkaar in een gezellige en leerzame avond.'


Met een pixelstick en een lange sluitertijd kun je creatieve figuren maken.

Foto: Govert Kreuk

Nikon Z 6 · ISO 160 · F 10 · 10 SEC · 16 MM


Eind van de avond

Na afloop levert Marianne de Nikon Z 6 met de geteste objectieven weer in en concludeert: 'Het Nikon Z-systeem is een erg fijn, licht en makkelijk hanteerbaar systeem, zowel voor de professionele als voor de amateurfotograaf. Het geeft mooie, heldere en scherpe beelden. Voor iedereen die een fullframe-camera met minder gewicht mee wil nemen en het optimale uit de fotografie wil halen, is het Z-systeem van Nikon absoluut een aanrader!'

Jeroen: 'Avonden als deze zijn jammer genoeg altijd te kort. Ik had zeker nog meer willen proberen. Mijn eigen camera kan nog even mee, maar de Nikon Z is wel een alternatief. Zeker omdat ik mijn huidige glas kan meenemen. Maar er zijn ook voldoende Nikkor Z-objectieven om uit te kiezen.'

Meer weten?

Meer informatie over de geteste producten vind je hier.

Om de reviews en foto's van de deelnemers te bekijken, klik je hieronder op volgende pagina.

Thomas Brouwer: een stapje dichter bij de beslissing!

Tijdens de workshop avond- en nachtfotografie, georganiseerd door Zoom en gegeven door Patrick van Dijk, kreeg ik samen met 4 andere fotografen de kans om de Z-serie van Nikon uit te proberen. Voor mij een uitgelezen kans, omdat ik al tijdje een overstap naar een systeemcamera aan het overwegen ben. De twijfel gaat al langere tijd tussen de Sony A7 reeks en mijn vertrouwde merk Nikon. Na deze geslaagde workshop ben ik een grote stap dichterbij een beslissing!

Foto: Thomas Brouwer

Nikon Z 5 · ISO 100 · F 8 · 15 SEC · 125 MM


Indrukken Z 5

De avond begint na een korte introductie op een prachtig dakterras aan de Blaak, met een weids uitzicht over Rotterdam. Hier staat de Nikon-apparatuur tentoongespreid. Als eerst krijg ik de Nikon Z 5 + Nikkor Z 70-200mm f/2.8 in handen. De camera zelf ligt fijn in de hand, zoals ik gewend ben van mijn Nikon D7500. De Z 5 is een stuk compacter en lichter, iets waar je snel aan went. De indeling van de knoppen en menu's zijn herkenbaar voor Nikon en werken erg prettig.

Waar ik wat langer aan moet wennen is de elektronische zoeker, waarschijnlijk vooral door de omstandigheden van weinig licht. De camera ziet in het donker eigenlijk meer dan dat wij zien en laat dat al zien door de zoeker. Een nadeel is dat daarbij iets meer ruis in het zoekerbeeld te zien is. Als je afdrukt krijg je uiteindelijk de belichting zoals je hem kon zien, maar dan zonder ruis (uiteraard afhankelijk van je instellingen). Achteraf dus een handige functie.

Foto: Thomas Brouwer

Nikon Z 5 · ISO 100 · F 8 · 20 SEC · 200 MM


Objectieven

De Nikkor 70-200 is robuust en een stuk zwaarder dan de body, gebruikelijk voor een zoomobjectief. De lens geeft een stabiele zoom en werkt soepel. Het vaste diafragma van F 2,8 is een voordeel, maar niet geheel van toepassing op deze avond waarbij we werken met kleinere diafragma's voor optimale scherpte.

Ik stap over op een groothoek, de Nikkor 24mm f/1.8 prime. Met deze lens heb ik een prima bereik om een panorama te maken van de skyline die voor ons ligt. De omstandigheden halen niet het maximale uit de lens, omdat ook nu het grote diafragma niet direct praktisch is. De algemene indruk van de lens is prima. De scherpte van de beelden is, ook in de hoeken, indrukwekkend.

Foto: Thomas Brouwer

Nikon Z 5 · ISO 100 · F 9 · 25 SEC · 24 MM


Touchscreen en display

Ondertussen lopen we naar de Oude Haven, ook al een enorm fotogenieke plek. Wat in de tussentijd opvalt, is dat de liveview functies van de Z 5 erg fijn werken. Het touchscreen is handig bij het scherpstellen en afdrukken, gezien je met één druk op het scherm beide kan doen. Het meeverende scherm absorbeert eventuele trillingen, zodat de scherpte optimaal blijft. Een nuttige functie in landschapsfotografie, omdat dit de rol van een draadontspanner kan overnemen.

De vertoning van de gemaakte foto's op het display zien er ook erg goed uit. Het is natuurlijk een klein scherm, maar alles ziet er ragscherp uit. De scherpte blijft ook in de bewerking prima overeind, al moet ik mijn verwachtingen toch iets bijstellen, het is voor mijn gevoel soms vergelijkbaar met mijn D7500. Misschien dat er door de stevige wind tijdens het fotograferen toch wat bewegingsonscherpte in is gekropen.

Foto: Thomas Brouwer

Nikon Z 5 · ISO 100 · F 5,6 · 25 SEC · 70 MM


Nikkor Z 14-30mm f/4

Op deze locatie heb ik de gelegenheid om de Nikkor Z 14-30mm f/4 te testen, een lens waarmee ik me snel op mijn gemak voel. In mijn Zeeuwse landschappen kies ik vaak voor de extreme groothoek, dus deze lens leent zich daar prima voor. De prestaties liegen er in mijn ogen niet om, uitstekende scherpte in het gehele beeld! Een groot pluspunt daarbij is dat de bolvorming van de lens nihil is, mijn schroeffilters zouden er zonder probleem op passen. De lens is ook nog eens licht in gewicht, dus al met al een prachtig objectief.


Het vlaggenschip: de Z 7

Tijd om te wisselen van body. Ik krijg de Z 7 in mijn handen, die eigenlijk hetzelfde aanvoelt als de Z 5. Het verschil zit hem onder de motorkap. Wát een power zit hier in, iets wat ik vooral thuis achter de computer bemerk. Let wel: mijn referentie is een goede APS-C sensor, maar ik ben geen fullframe gewend. Het valt me niet alleen op hoeveel pixels die fullframe-sensor kan hebben, maar ook hoeveel 'speelruimte' er over blijft in de bewerking. Het grote dynamisch bereik zorgt er voor dat de schaduwen en hooglichten goed zijn bij te sturen. Dit alles zonder dat er snel fletse lichten of plekken vol ruis ontstaan. Ook met een ISO-640 valt de hoeveelheid ruis me alles mee. Daarnaast is de scherpte in combinatie met de 24mm prime subliem. Ik zou deze camera maar wat graag aan de kust willen uitproberen!

Foto: Thomas Brouwer

Nikon Z 7 · ISO 160 · F 6,3 · 6 SEC · 24 MM


Staalwol en lichtshows

Ondertussen riskeert Patrick lijf en leden door met brandend staalwol te zwaaien, en draait Carolien van Zoom mooie rondes met de meegebrachte pixelstick. Alles voor de mooie shots natuurlijk! Het is tof om af en toe eens wat anders te doen binnen de fotografie, ook al is dit niet mijn gewoonlijke 'cup of tea'. Het resulteert alles bij elkaar in ieder geval in een gezellige en leerzame avond, bedankt allen die betrokken waren!


Conclusie

Ik kan niet anders concluderen dan dat ik al een tijdje op zoek ben naar het type prestaties en het comfort die deze Nikon Z-serie levert. Met name de Z 7 met de Nikkor 14-30mm f/4 zou voor mijn landschapsfotografie een gedroomde combinatie zijn. Grote afdrukken staan dan alsnog bol van de kwaliteit.

De markt van systeemcamera's blijkt een snelle, en ongetwijfeld zal de Z 7 in prestaties door concurrenten alweer snel voorbij gestreefd worden. Toch zegt mijn gevoel Nikon trouw te blijven. Ik zal even moeten blijven sparen, maar voorlopig aas ik op deze prachtige Nikon combinatie.

Over Thomas Brouwer

Mijn naam is Thomas Brouwer (1988), geboren en getogen aan de Zeeuwse kust, in Zoutelande om specifiek te zijn. De duinen, het strand en de zee zitten in mij verankerd. De kust, met al haar prachtige facetten, is dan ook mijn favoriete onderwerp om vast te leggen. Mijn ontwikkeling als landschapsfotograaf is op jonge leeftijd begonnen. Regelmatig liep ik met mijn eenvoudige camera door de duinen en al uitproberende leerde ik vooral te kijken naar mijn omgeving. Fotografie verschoof langzaam wat naar de achtergrond, totdat ik in 2016 met een geleende spiegelreflex door IJsland trok. De schoonheid van de natuur, en de kunst om deze in beeld weer te geven, trok weer volledig mijn aandacht. Sinds die tijd ben ik vaker dan ooit aan het strand te vinden, opnieuw geïnspireerd door de lokale omgeving, maar ook door andere fotografen, van lokaal tot internationaal. Het heeft geleid tot mijn eigen fotografiebedrijf (Thom Brouwer Photography), waar je terecht kunt voor hoogwaardige afdrukken van mijn werken en fotografie in opdracht.

Foto: Thomas Brouwer

Nikon Z 7 · ISO 100 · F 11 · 15 SEC · 24 MM

Jeroen Lagerwerf: een leerzame avond

Uitgenodigd door Zoom deed ik in september de workshop nachtfotografie onder leiding van Patrick van Dijk. Op deze avond gingen we met Nikon Z camera's en objectieven aan de slag in Rotterdam. Hoewel ik gewend ben om 's avonds te fotograferen, vond ik het best spannend, want ik heb nooit eerder met een Nikon camera gewerkt.

Onder het genot van een drankje presenteerde Nikon zijn beschikbare producten: de Z 5, Z 6 en Z 7-camerabody's met daarbij de keuze uit zeven objectieven in de range van 14 tot 200mm.


Nikon apparatuur door mij getest:

•Nikon Z 6-camerabody

•Nikkor Z 14-30mm F/4 S

•Nikkor Z 85mm F/1.8 S

•Nikkor Z 35mm F/1.8 S

•Nikkor Z 20mm F/1.8 S

Panorama van Rotterdam - Foto: Jeroen Lagerwerf

Nikon Z 6 · ISO 100 · F 5,6 · 10 SEC · 30 MM


Nikkor Z 14-30mm F/4 S

De fotografieavond startte op een dakterras boven station Blaak. Vanwege het bijzonder brede uitzicht begin ik met de 14-30mm F/4 S. Een vrij licht objectief met bovendien een 82mm filterdraad, wat voor een ultragroothoek uitzonderlijk is. Ideaal voor landschapsfotografie. De keerzijde van het compacte formaat is wel dat het met zijn maximum diafragma van F/4 niet erg geschikt is voor astrofotografie, wat ik zelf graag doe. Maar in het blauwe uurtje Rotterdam vastleggen is natuurlijk geen probleem. De scherpte is vanaf F/5.6 over het gehele zoombereik goed te noemen, maar is wel iets minder dan de geteste primes.

Workshop begeleider Patrick van Dijk - Foto: Jeroen Lagerwerf

Nikon Z 6 · ISO 3200 · F 1,8 · 1/15 SEC · 85 MM


Nikkor Z 85mm F/1.8 S

Omdat de bewegingsruimte op het dakterras vrij beperkt is, ben ik al vrij snel overgestapt op de 85mm F/1.8 S. Daarmee kan ik me iets meer op details richten. Voor de zekerheid heb ik de ISO-range van de Z 6 op 100-3200 gezet. Met beeldstabilisatie en een klein beetje belichtingsvertraging, kon ik zo prima uit de hand fotograferen. Het objectief heeft met zijn grote diafragma een mooie bokeh en heeft weinig last van chromatische aberratie. Het beeld is bovendien vanaf F/2.8 al haarscherp. Heel geschikt dus om met weinig licht uit de hand te werken.

Het Witte Huis bij de Oude Haven - Foto: Jeroen Lagerwerf

Nikon Z 6 · ISO 100 · F 7,1 · 15 SEC · 20 MM

Nikkor Z 20mm F/1.8 S

Na het dakterras zijn we richting de Oude Haven van Rotterdam gelopen, waar we een tijdje vrij konden fotograferen. Ik ben begonnen met de 35mm F/1.8 S. Voor mij is dit het meest neutrale brandpunt wat er is. Iets breder dan 50mm, maar nog zonder rare vervorming. Toch hou ik meer van de extremen: 20mm of lager. Of anders 100mm en hoger. De 20mm F/1.8 S was nog beschikbaar en de rest van de avond heb ik niet meer gewisseld. Al had ik nog wel even met de 70-200mm F/2.8 VR S willen fotograferen, maar dat is er niet meer van gekomen.

Favoriet: 20mm en 85mm

De 20mm F/1.8 S is samen met de 85mm F/1.8 S mijn favoriete objectief. Het zijn extreem snelle lenzen. Ze liggen goed in de hand en werken heel vlot. Daarbij vullen ze elkaar ook nog eens goed aan. Alle gebruikte objectieven beschikken trouwens over een AF/M switch, voor snel omschakelen tussen handmatig scherpstellen en autofocus. De focusring werkt bovendien ook voor micro aanpassing in de automatische stand en is vanuit de Z 6 ook nog eens programmeerbaar.

Willemsbrug in de regen - Foto: Jeroen Lagerwerf

Nikon Z 6 · ISO 100 · F 9 · 15 SEC · 20 MM

Nikon Z 6 systeemcamera

De Z 6 is een lichte en handzame camera die vlot werkt. Omdat ik nooit eerder met een Nikon gewerkt had, moest ik wel erg wennen aan de dubbele functies en knoppencombinaties van de Nikon.

Bij fotograferen in de nacht heb je door het hoge contrast van kunstverlichting snel kans op over- en onderbelichting. In de A-stand heb ik daarom -0.3 tot -0.7 belichtingscompensatie aangehouden. Mijn eigen camera heeft het liever te donker dan te licht. Dat is bij de Nikon ook zo. De schaduwen blijken in de nabewerking gemakkelijk en zonder al teveel ruis terug te halen.

Ben je op zoek naar een nieuwe camera, dan is de nieuwe 55mm vatting van Nikon zeker een uitkomst. Buiten de technische voordelen, kun je door het grote formaat al je bestaande glas er op zetten. Inmiddels is er al een heel arsenaal aan lens-adapters voor de Z-vatting verkrijgbaar. De elektronische zoeker en de lcd-monitor van de Z 6 zijn mooi scherp en helder. Wel had ik een volledig draaibare lcd-monitor verwacht. Deze is alleen kantelbaar, jammer. De beeldstabilisatie werkt verrassend goed. Ik heb dan ook veel uit de hand gefotografeerd.

Toegift met de Pixelstick - Foto: Jeroen Lagerwerf

Nikon Z 8 · ISO 100 · F 8 · 13 SEC · 20 MM

Conclusie

Avonden als deze zijn jammer genoeg altijd te kort. Ik had zeker met het staalwol slingeren nog meer willen proberen. Mijn eigen camera kan nog even mee, maar de Nikon Z is wel een alternatief. Zeker omdat ik mijn huidige glas kan meenemen. De omgang met weinig licht toont bij de Z6 ook veel overeenkomsten met mijn Sony. Wel zijn de kleuren opvallend anders bij de Nikon. Intussen zijn er voor de meeste fotografen ook genoeg echte Nikkor Z objectieven om uit te kiezen. En met de 55mm Z-vatting ben je klaar voor de toekomst.

Over Jeroen Lagerwerf


Ik ben Jeroen Lagerwerf, 49 jaar, beeldmaker uit Leuth. Op een keer staarde ik 's nachts op een donkere plek naar de Melkweg. Die is onvoorstelbaar mooi, maar in Nederland door lichtvervuiling helaas nauwelijks nog te zien. Twee jaar geleden besloot ik terug te gaan naar die zelfde donkere plek, maar nu om er een foto van te maken. Ik kocht een camera, een stapel boeken en volgde verschillende online cursussen. Bovendien, dacht ik, valt er vast nog wel meer te fotograferen. Sinds die tijd lijkt het of ik in een soort rollercoaster zit waarin ik steeds verschillende technieken bijleer en meer creativiteit in mijn fotografie ontwikkel.

Raoul Baart: Z 7 handig voor landschapsfoto's

Op wat in de ochtend nog voelde als de laatste zomerdag, een woensdag eind september, kreeg ik de kans mee te gaan met een workshop georganiseerd door Zoom. Het thema was avondfotografie in een van de mooiste steden van Nederland, Rotterdam, waarbij Nikon Nederland camera's en objectieven beschikbaar stelde voor de vijf deelnemers. Hoewel op pad gaan zonder zware camerarugzak maar alleen met statief wat vreemd voelde, begon ik me na de ontvangst en bij het zien van de daar uitgestalde Z 5, Z 6 en Z 7 camera's met een ruim assortiment objectieven al snel op mijn gemak te voelen. Na een korte introductie van Zoom, Nikon en fotograaf Patrick, gingen we op pad.

Foto: Raoul Baart

Nikon Z 7 · ISO 100 · F 4 · 6 SEC · 24 MM

Het zou een leuke en lange avond worden. De eerste locatie was een dakterras midden in de stad. Daar werden we door de bewoners hartelijk ontvangen en kregen we na een korte uitleg de apparatuur uitgereikt. Bedoeling was dat er tijdens de avond flink van spullen gewisseld zou worden zodat iedereen de mogelijkheid zou hebben zoveel mogelijk verschillende camera's en objectieven te proberen. Na het blauwe uurtje op het dakterras begon de tocht door de stad, evenals de regen. Beiden zorgden voor een avondvullend programma en met diverse fotostops ging de tocht over de Blaak en via de Oude Haven om uiteindelijk te eindigen bij de Willemsbrug. Daar sloten we de avond af met staalwolfotografie: brandend en vonkend staalwol rondgeslingerd door Patrick, wat een spectaculair effect geeft op de foto. Als afsluiter maakten we kennis met de Pixelstick, een lange stok vol ledlampjes waar je mooie en veelkleurige lichteffecten mee kan maken.

Foto: Raoul Baart

Nikon Z 6 · ISO 400 · F 5,6 · 1,6 SEC · 24 MM

Een ervaring en tips rijker

Mijn motivatie om mee te gaan was om weer wat extra tips en tricks over avondfotografie te krijgen en vooral om met de Nikon Z-serie kennis te maken, die mogelijk (ooit) een mooi vervolg op mijn huidige Nikon D800 zou kunnen zijn. In beide opzichten was het een geslaagde avond. Hoewel ik zelf normaal gesproken niet snel na het blauwe uurtje op pad zou gaan vanwege de sterke contrasten, had Patrick leuke tips om ook eens anders naar dingen te kijken. Zo kreeg ik de tip om het statief eens te laten staan (de stabilisatie van de Z-camera's is dan ook geweldig) en van de reflecties gebruik te maken die de vele plassen en natte straten opleverden.

Foto: Raoul Baart

Nikon Z 5 · ISO 100 · F 5 · 4 SEC · 30 MM


De Nikon Z-apparatuur

Ook de apparatuur was een openbaring. Ondanks het nieuwe systeem en de uitgebreide mogelijkheden, zitten veel knoppen en functies op dezelfde plaats als bij mijn eigen spiegelreflex, waardoor de camera's al snel vertrouwd aanvoelden. Misschien ging alles zelfs wel te gemakkelijk want als echte "zoeker-man" (ik gebruik op mijn huidige camera vrijwel nooit live-view) stond ik er aan het eind van de avond pas bij stil dat ik niet één keer door de zoeker heb gekeken maar alleen op het display achterop. Dus over het functioneren van de elektronische zoeker kan ik niet veel zeggen. Het display achterop daarentegen beviel goed, is helder en heeft een goede resolutie al was voor mij een touchscreen wel even wennen.

Foto: Raoul Baart

Nikon Z 6 · ISO 2200 · F 3,5 · 1/25 SEC · 24 MM

Wat verder opviel en waar ik wat mee aan het experimenteren ben geweest, is de al eerder genoemde ingebouwde stabilisatie van de camera, de prestaties bij hoge ISO-waarden, het hoge dynamisch bereik en de goede spreiding van scherpstelpunten. De laatste twee zouden, samen met de "eye-autofocus", een reden voor mij kunnen zijn om in de toekomst op dit systeem over te stappen. Helaas is een donkere en natte stadsnacht niet echt een goede omgeving om de eye-autofocus te testen, maar van diverse portretfotografen heb ik daar al goede verhalen over gehoord. De weers- of vooral regenbestendigheid van de camera's was gezien de omstandigheden wel goed te testen en dat leek wel goed te zitten.

Bij de keuze van objectieven heb ik me tijdens de workshop voornamelijk laten leiden door brandpuntsafstanden die ik zelf ook veel gebruik zoals groothoek en standaardzoom. In dit geval betrof dat de 14-30mm f/4, de 20mm f/1.8, de 35mm f/1.8 en de 24-70 f/2.8. De gloednieuwe 70-200mm f/2.8 was ook van de partij maar daar had ik helaas geen tijd meer voor. Wat camera's betreft heb ik zowel de Z 5, Z 6 als Z 7 aan de tand kunnen voelen waarvan mijn persoonlijke voorkeur uitging naar de Z 7 vanwege mijn passie voor landschapsfotografie (en portretten), waarbij detail nu eenmaal wat hoger op de prioriteitenlijst staat dan het aantal beelden per seconde of nog hogere ISO-waarden. Overigens is tijdens zo'n avondsessie in het donker een echte goede vergelijking, vanwege de omstandigheden, niet echt mogelijk, maar als eerste indruk was het zeker zeer geslaagd.

Over Raoul Baart

Mijn naam is Raoul Baart en naast het trainen met mijn viervoeters is fotografie mijn grote passie. Na op mijn vijfde mijn eerste foto's gemaakt te hebben met de kartonnen jaren dertig Kodak Box camera van mijn opa, volgde een kleine selectie aan camera's en begin jaren tachtig mijn eerste spiegelreflex. Na vele verre reizen en tienduizenden dia's en zwart/wit foto's kocht ik in 2005 mijn eerste digitale spiegelreflexcamera en vanaf dat moment ging ik ook in Nederland vaker met de camera op pad. Ik begon wat te experimenteren met grijsfilters en lange sluitertijden en een jaar of vijf later kwamen daar ook portretten bij. Momenteel richt ik me met fotografie voornamelijk op landschappen (al dan niet met lange sluitertijden) en portretten (modelfotografie en hondenportretten). Maar met een brede interesse probeer ik ook af en toe uitstapjes naar andere takken zoals architectuur- en macrofotografie.

Foto: Raoul Baart

Nikon Z 5 · ISO 100 · F 5,6 · 6 SEC · 16 MM

Govert Kreuk: mooie apparatuur die zorgt voor enthousiasme

Eindelijk is het zo ver: de workshop nachtfotografie met Zoom en Nikon, begeleid door fotograaf Patrick van Dijk. Na altijd met Nikon spiegelcamera's te hebben geschoten, is het eindelijk tijd om met de spiegelloze Z-serie aan de slag te gaan.

Na een korte introductie van Patrick neemt Emile van Nikon het over. Vol enthousiasme neemt hij ons mee in de wereld van de Nikon Z-serie. Na deze interessante opening is het tijd om naar onze eerste locatie te gaan. Aangekomen op het dakterras van een hoog flatgebouw hebben we een prachtig uitzicht op de Markthal en, wat verderop, de Willemsbrug. Eindelijk is het tijd om de camera's uit te gaan testen. Zelf krijg ik de eer om als eerste met de enige Z 7 aan de slag te gaan, samen met de Nikkor Z 35mm f/1.8 S.

Foto: Govert Kreuk

Nikon Z 7 · ISO 100 · F 11 · 30 SEC · 35 MM

De Nikon Z 7

Wat meteen opvalt is de compacte, lichte bouw van de Z 7 camera. Zeker in vergelijking met mijn eigen camera. Ondanks dat, voelt de camera heel robuust aan en ligt ook heerlijk in de hand. Laat dat nou toevallig ook de voornaamste reden zijn dat ik ooit voor Nikon heb gekozen.

Nikkor Z 35mm f/1.8 S

De Nikkor Z 35mm f/1.8 S is een prachtig lichtsterke groothoeklens voor de fullframe Z camera's. Na al een aantal goede reviews te hebben gelezen, was ik erg benieuwd naar dit objectief. Eenmaal op de camera oogt de lens vrij groot, maar de balans met de camera is prima. Na een aantal foto's te hebben genomen, valt de supersnelle autofocus meteen op. Zeker in combinatie met de live-view op het touchscreen, is het een kwestie van aantikken en afdrukken. De foto's ogen mooi scherp, zelfs als je inzoomt op de verder gelegen plaatsen. Nikon focust zich met deze lens duidelijk op kwaliteit, waardoor het een heerlijk objectief is om mee te werken.

Foto: Govert Kreuk

Nikon Z 7 · ISO 200 · F 11 · 15 SEC · 24 MM

Nikkor Z 24-70mm f/2.8 S

Na een klein half uurtje is het tijd om te switchen. De Nikkor Z 24-70mm f/2.8 S staat ongebruikt, dus de keuze om die te gaan gebruiken is niet heel moeilijk. Aangezien deze lens voor de spiegelreflex mijn ultieme werkpaard is, ben ik erg nieuwsgierig naar de prestaties van de Z-versie. De meningen verschillen ongetwijfeld of je de f/2.8 of de f/4.0 versie nodig hebt, maar naar mijn mening kan je haast niet zonder een 24-70mm objectief.

Het eerste wat opvalt is dat hij een stuk lichter en kleiner is dan de versie voor spiegelreflexcamera's. Daardoor is hij, in combinatie met de lichte Z 7, erg makkelijk hanteerbaar. Het objectief heeft op de bovenkant een mooi informatiescherm. Na een druk op de displayknop zijn hier de brandpuntafstand, het diafragma, de scherpstelafstand en de scherptediepte op af te lezen. Na een tijdje fotograferen kan ik alleen maar tot de conclusie komen dat de autofocus razendsnel is en dat het objectief super scherp is.

Foto: Govert Kreuk

Nikon Z 6 · ISO 160 · F 9 · 10 SEC · 30 MM

De Nikon Z 6 met de Nikkor Z 70-200mm f/2.8 VR S

Ondertussen is het helaas gaan regenen, maar ook tijd om naar de volgende locatie te gaan. Na een korte wandeling over Blaak en onder de bekende Kubuswoningen komen we aan bij de altijd sfeervolle Oude haven. Ook hier is het weer tijd voor een switch. Van de Z 7 die me heel erg goed bevalt, stap ik over naar de Z 6 met de Nikkor Z 70-200mm f/2.8 VR S. Niet meteen een lens die je heel snel zal gebruiken voor nachtfotografie, maar ook deze lens gebruik ik graag op mijn spiegelreflex, dus zodoende erg benieuwd naar de kwaliteiten van dit Z-objectief.

Ondanks dat ik er in deze setting niet heel veel mee kon, toch even wat foto's mee gemaakt. Scherpstelling is snel en geluidloos en de foto's zijn mooi contrastrijk en super scherp. Ook deze lens heeft weer een geïntegreerd informatiescherm. Deze telezoom zou ik graag eens willen gebruiken bij concerten.

Foto: Govert Kreuk

Nikon Z 6 · ISO 160 · F 10 · 10 SEC · 16 MM

Staalwol, lichtstaven en de Nikkor Z 14-30mm f/4 S

De laatste locatie van de avond is de Willemsbrug, waar we wat leuke effectfoto's gaan maken met staalwol en lichtstaven. Hier ga ik de Nikkor Z 14-30mm f/4 S gebruiken. Opmerkelijk is de compactheid en de platte voorlens. Vooral in vergelijking met mijn 14-24mm f/2.8 op spiegelreflex, die een stuk logger is en een behoorlijk rond voor-element heeft. Verder is deze Z-versie met zijn 14 tot 30 mm een prachtig, veelzijdig objectief, waarmee je zowel een ultragroothoek als een redelijk standaard groothoek bij je hebt. De slag van 14 naar 30 mm is ook snel te maken, waardoor je vlug overal op in kan spelen. Kwalitatief gezien ook weer een erg mooi objectief. Met een diafragma van f/4.0 niet heel lichtsterk, maar dat is ook niet altijd heel belangrijk bij een ultragroothoek. Beeldkwaliteit is ook prima. Foto's zien er mooi scherp en contrastrijk uit, en ondanks de 14mm minimum vertekening.

Conclusie

Al met al vond ik het een mooie, leerzame en gezellige avond. Ik denk dat het Nikon Z-systeem voor vele fotografievormen te gebruiken is, met name door het gewicht. Erg benieuwd hoe dit systeem presteert bij evenementen en concerten. Conclusie na vanavond is toch wel dat het enthousiasme alleen maar groter is geworden.

Over Govert Kreuk


Ik ben Govert Kreuk (35 jaar) en ik woon in Krimpen aan de Lek. Vlakbij Rotterdam, waar ik als concert- en evenementenfotograaf vaak aanwezig ben. Ik fotografeer nu ongeveer 6 jaar, waarvan ongeveer 4 jaar op een wat professioneler niveau. Vooral muziekfotografie, maar ook steeds meer nachtfotografie en wat meer interesse in model- en portretfotografie. Ik schiet met Nikon en de foto's worden vooral nabewerkt in Adobe Lightroom.

Foto: Govert Kreuk

Nikon Z 6 · ISO 160 · F 10 · 10 SEC · 18 MM

Marianne van den Bosch: wat een fantastische avond!

Als Nikon fan en D850 fullframe gebruiker, vond ik het erg leuk om de uitnodiging van Zoom.nl te accepteren om samen met 4 andere fotografen de Nikon Z-serie met objectieven te mogen testen. Hiervoor had ik nog nooit een foto gemaakt met een systeemcamera, dus ik was erg benieuwd wat het voor mij zou brengen.

Na de informatie van Nikon over de apparatuur die we gingen testen, vertelde fotograaf Patrick van Dijk wat over het fotografische deel en naar welke locaties we zouden gaan. De eerste locatie was een dakterras in het centrum van Rotterdam. Daar werd alle apparatuur uitgestald en mochten we een keuze maken uit een camera met objectief.

Foto: Marianne van den Bosch

Nikon Z 6 · ISO 3200 · F 16 · 6 SEC · 20 MM

Nikon Z 6

Mijn keuze was gevallen op de Nikon Z 6 fullframe systeemcamera. Ik moet wel bekennen dat de Z 7 door iemand anders in gebruik was genomen. De eerste verrassing voor mij was het gewicht. Wat een verschil met mijn eigen spiegelreflex van iets meer dan 1 kg. De Nikon Z 6 weegt slechts 675 gram. Ondanks het gewichtsverschil is er toch de indruk dat je een stevige, stabiele camera in de hand hebt en absoluut geen fragiele body.

Het was fijn te horen dat met de FTZ-vattingsadapter de bestaande NIKKOR objectieven met F-vatting gewoon te gebruiken zijn. Zelfs de objectieven zonder VR die je hebt, maken dan gebruik van de ingebouwde vibratiereductie functie van de camera wat hierdoor weer meer scherpte geeft. Dit alles kan dus in ieder geval schelen in de overweging om over te stappen van D-SLR naar de spiegelloze fullframe systeemcamera.

Verder is de camera uitgerust met een beeldsensorverschuiving en door de ingebouwde vibratiereductie (VR) ben je niet afhankelijk van een lens met VR. Door de ingebouwde VR in de camera is het zelfs mogelijk om opnamen te maken met sluitertijden die tot vijf stops langer zijn dan anders.

Foto: Marianne van den Bosch

Nikon Z 6 · ISO 640 · F 2,8 · 1/2 SEC · 24 MM

De bediening van de Z 6 is erg gebruiksvriendelijk. Wat als eerste opvalt is dat met de Z 6 camera het mogelijk is alles met 1 hand te bedienen omdat de bedieningsknoppen allemaal rechts achter op de body zitten. Je kan geluidloos fotograferen zonder dat je dus opvalt als fotograaf. Daarbij schakelt, door de oogsensor, deze automatisch van zoeker naar monitor. Dus hoef je zelf geen live-view aan te zetten.

Fijn is ook het kantelbare (touch)lcd-scherm aan de achterkant van de body. Dit geeft een mooi scherp en realistisch beeld weer van de genomen foto's of video. Het touchscreen is eenvoudig te bedienen om foto's te vergroten en in detail te bekijken. Ook kan het menu door middel van het touchscreen doorlopen worden en instellingen eenvoudig veranderd worden. Snel is de Z 6 ook met 12bps.

Opnamen kunnen in RAW, TIFF, JPG of RAW+JPG gemaakt worden. Via WiFi en Bluetooth is het mogelijk om direct de JPG foto's naar je smartapparaat te zenden en zo direct te kunnen delen via je sociale media. Je kunt de beelden zelfs eerst nog met 20 verschillende creatieve effecten aanpassen.

Foto: Marianne van den Bosch

Nikon Z 6 · ISO 160 · F 6,3 · 6 SEC · 24 MM

Tijd om te gaan fotograferen met de NIKKOR Z 20mm f/1.8 S!

Ik besluit bij de Z 6 als eerste de nieuwe NIKKOR Z 20 mm f/1.8 S lens te testen. Deze lens is pas eind maart dit jaar op de markt gekomen. Een lichtsterke ultragroothoeklens met vast brandpunt en een hoge beeldkwaliteit. Met deze lens ben ik benieuwd naar het bereik en de lichtsterkte in combinatie met de Z 6. Voor mijn landschapsfoto's en urbex fotografie maak ik veel gebruik van groothoeklenzen. Met name bij urbex fotografie sta je vaak in donkere, kleine ruimtes en heb je dus lichtsterke apparatuur nodig.

Ik heb absoluut niet het gevoel dat ik moet wennen aan de camera. Alle instellingen wijzen zichzelf. Wat ook heel fijn is, is dat er op de Z 20 mm f/1.8 S lens een geluidloze instelring zit die je kan gebruiken voor ISO, diafragmaregeling of belichtingscorrectie. Opvallend vind ik de korte scherpstelafstand van 20 mm. Daardoor kan je op een korte afstand met deze groothoek verrassende foto's maken. Dus ga maar los met je creativiteit!

Het uitzicht vanaf het dakterras in het centrum van Rotterdam is geweldig! Het is een regenachtige avond met diverse buien. Fijn dat de apparatuur die we ter beschikking hebben, goed weersbestendig is om deze weersomstandigheden te doorstaan. Het voordeel van regen is wel dat je er mooie reflecties door krijgt. Nadeel is wel dat bij deze groothoek lens met korte zonnekap, relatief snel regendruppels op de lens komen.

De 20mm-lens geeft een scherp beeld van hoek tot hoek. Door de hoge lichtsterkte van f/1.8 is de lens ideaal om 's avonds en 's nachts te fotograferen. De Nikon Z 6 kan tot een ISO-waarde van 51.200 gaan, wat zelfs ook nog uit te breiden is. Maar deze ISO-waarde zal ik waarschijnlijk nooit gebruiken. Door de contrastrijke foto's die de snel scherpstellende lens maakt is de groothoek ideaal voor landschaps-, interieur-, reis- en architectuurfotografie.

Kijkend naar de Willemsbrug, Markthal, Erasmusbrug en Koningshavenbrug is het dus juichend fotograferen. Al vanaf de eerste foto ben ik erg verheugd om het resultaat te zien. Ik heb zojuist zonder moeite mijn eerste nachtfoto van Rotterdam genomen. Of het nu het uitzicht is, de groepssamenstelling of de Nikon Z 6 camera met de NIKKOR Z 20 mm S lens: dit is kicken! Bij elke opname die ik maak, word ik blijer. Door de donkerte en alle verlichting van Rotterdam, is er veel contrast in het beeld. En dit is zonder moeite vast te leggen.

Foto: Marianne van den Bosch

Nikon Z 6 · ISO 160 · F 22 · 25 SEC · 24 MM

Tijd voor de NIKKOR Z 24-70mm f/2.8 S!

Bij de Oude Haven is het tijd om een andere lens te proberen. Ik neem de NIKKOR Z 24-70mm f/2.8 S, een zoomobjectief voor de fullframe systeemcamera. Ik kies bewust voor dit zoomobjectief omdat deze een mooi zoom-bereik heeft waar ik graag gebruik van wil maken in de stad. Het is opvallend dat ook deze lens compact is en hierdoor erg gemakkelijk te hanteren. Met een gewicht van 805 gram, is deze ook beduidend lichter dan mijn eigen 24-70 lens die meer dan een kilo weegt. Het objectief is weersbestendig, wat deze avond nog steeds goed van pas komt. Nadeel is wel dat ik op dit moment geen zonnekap ter beschikking heb, dus wederom weer regelmatig met de poetslap aan het werk moet. Maar dit mag de pret absoluut niet drukken.

Vanaf een terras hebben we een mooi uitzicht op de Oude Haven met als achtergronddecor de Willemsbrug en het Witte Huis. Door de reflectie van de regen op straat komen diverse kleuren extra mooi naar voren, maar heb ik toch geen last van lichtvlekken. Het geeft zelfs bij tegenlicht een mooi helder beeld. Door het maximale diafragma van f/2.8 over het gehele bereik, heb ik een lichtsterke lens met een mooi bokeh. Hierdoor kan je met snellere sluitertijden werken dan bijvoorbeeld met de 24-70mm f/4.0 lens. Handig voor het fotograferen in donkere omstandigheden of bij bewegende onderwerpen. Het gebruik van het objectief is gemakkelijk door het OLED informatiescherm. Via het informatiescherm op het objectief is de scherpstelafstand, het diafragma, brandpuntsafstand en scherptediepte te controleren.

Foto: Marianne van den Bosch

Nikon Z 6 · ISO 160 · F 6,3 · 6 SEC · 48 MM

Zelf neig ik vaak naar groothoek, zowel in landscape als in portretstand. Zeker in de haven is het leuk om zoveel mogelijk in beeld te brengen. Na de haven gaan we naar de Willemsbrug om deze vanaf de waterkant in beeld te brengen. Ook de overkant van het water en de Erasmusbrug zijn vanaf daar mooi zichtbaar.

Patrick heeft staalwol meegebracht om foto's te maken met lange sluitertijden. Met een sluitertijd van 6 seconden krijg je het leuke "fonteineffect". Wederom is alles moeiteloos vast te leggen met de NIKKOR Z 24-70mm f/2.8. Ook nu weer mooi scherp en met behulp van het informatiescherm op de lens erg fijn om de controle te houden over de instellingen.

Conclusie

Mijn conclusie van de Nikon Z 6 met de geteste lenzen is dat het een erg fijn, licht en makkelijk hanteerbaar systeem is, zowel voor de professionele als de amateurfotograaf. Het geeft mooie, heldere en scherpe beelden. Voor iedereen die een fullframe camera met minder gewicht mee wilt nemen en het optimale uit de fotografie wilt halen is het Z-systeem van Nikon absoluut een must have!

Over Marianne van den Bosch

Marianne van den Bosch - Rietveld is een fotograaf die vaak serie matig werkt, zowel als autonoom fotograaf als ook in opdracht. De camera's die zij gebruikt zijn een Nikon D850 en een Nikon D7200 als 2e body.

Marianne heeft mode gestudeerd in Den Haag. Hierna heeft ze na 20 jaar mantelzorg te hebben verleend, 4 jaar geleden de keuze gemaakt om iets te gaan doen waar haar passie ligt: fotograferen. Na diverse opdrachten en exposities maakte ze de keuze om de School voor Fotografie in Breda te gaan volgen.

Marianne legt graag de gevoelige kanten van het leven vast. Zoals bepaalde levensfases van de mensen, de passies van mensen, mensen met een beperking en uitvaarten. Zij vindt het fijn om mooie herinneringen te creëren voor mensen en hun dierbaren. Natuur-, reis- en architectuurfotografie vind ze ook erg leuk om vast te leggen. Daarnaast maakt Marianne voor haar autonome fotografie, onder andere door middel van HDR opnamen, foto's die vaak als kunstwerken aan de muur komen te hangen. Eigenlijk gaat altijd de camera mee. Op strooptocht naar fotografisch schoon!