Gehele workflow elementen verwijderen uit een landschapsfoto: zo doe je dat in Photoshop

12 april 2021 08:38
12 april 2021 14:01
redactie Zoom.nl

Gehele workflow elementen verwijderen uit een landschapsfoto: zo doe je dat in Photoshop

Door: redactie Zoom.nl | 12 april 2021 08:38
Op deze landschapsfoto die wij in Zuid-Limburg hebben gemaakt, bevindt zich op de voorgrond een afrastering. Die is nogal storend en leidt af van de prachtige heuvels verderop in het beeld. Helaas konden wij bij het maken van de opname niet dichterbij komen om de paaltjes uit beeld te krijgen. Vandaar dat we dit achteraf doen met Photoshop.

We beginnen met de opvallende paaltjes op de voorgrond. Daarna halen we het prikkeldraad ertussen weg. De paaltjes halverwege het beeld zijn niet echt storend en zouden wat ons betreft best mogen blijven staan, maar als vingeroefening werken wij die straks meteen ook maar weg.

De oorspronkelijke foto. We moesten snel inspelen op het licht en hadden dus geen tijd om een beter standpunt te kiezen.

Paaltje wegwerken

Je mag de bewerking rechtstreeks op de laag Achtergrond aanbrengen, zoals wij in dit voorbeeld doen. Bij jouw eigen foto’s is het slimmer om hier een extra (duplicaat)laag voor te gebruiken. Alle aanpassingen komen dan op die laag terecht, waardoor de foto zelf intact blijft en je elke ingreep eenvoudig weer kunt wegpoetsen of verfijnen. Zodra alles een vast onderdeel is van de Achtergrond-laag, gaat dat een stuk lastiger. Vink in dat geval in de optiebalk van de gereedschappen die je gaat gebruiken wel even de optie Monster van alle lagen aan, of kies achter Monster voor Alle lagen.

Werk je met een extra laag? Geef dan aan dat het gereedschap naar alle lagen moet kijken.

Laten we beginnen met het eenzame paaltje bij de linker beeldrand. Zoom hierop in, zodat je goed ziet wat met het beeldmateriaal gebeurt tijdens de bewerking. Inzoomen en uitzoomen doe je razendsnel door de Ctrl-toets (of Cmd-toets op de Mac) gecombineerd met de plustoets of de mintoets in te drukken.

Om vervolgens de plek in de foto waar dit paaltje staat in beeld te krijgen, houd je de spatiebalk ingedrukt, zodat de muisaanwijzer in een handje verandert. Vervolgens versleep je het beeld met ingedrukte muisknop. Met enkel deze drie sneltoetsen zet je zo op elk moment precies het juiste stukje foto prominent in beeld en kun je de foto in rap tempo bewerken.

Zoom in tot je het weg te werken object lekker groot in beeld hebt.

Om het linker paaltje weg te poetsen, gebruik je het Snel retoucheerpenseel. Ideaal aan dit gereedschap is dat Photoshop zelf uitzoekt welk beeldmateriaal uit de foto hiervoor nodig is. Vaak lukt dat prima, en dan loop je met grote stappen lekker snel door je foto. Alleen zit het gereedschap er ook weleens naast. In dat geval is aanvullend nog wat correctiewerk nodig, waardoor je iets meer tijd kwijt bent.

Het Snel retoucheerpenseel activeer je met sneltoets J. Je herkent het in het gereedschapspaneel aan een pleister waar een cirkel half achter verborgen zit. Zie je het niet? Het zit samen met enkele andere retoucheergereedschappen in een groepje, dus gebruik in dat geval de toetscombinatie Shift+ J tot het alsnog in beeld verschijnt.

Kies in de optiebalk achter Type voor Inhoud behouden.

Daarna kies je in de optiebalk boven in het scherm achter Type voor Inhoud behouden. Stel met de [- en ]-toets – of links in de optiebalk – een (penseel) Grootte in die net wat breder is dan het paaltje, en schilder vervolgens met ingedrukte muisknop over de paal. Let op dat je die helemaal bedekt, dus begin er iets boven en eindig er een stukje onder.

Je mag natuurlijk ook de andere kant op werken. Met een beetje geluk past het door Photoshop uitgekozen nieuwe beeldmateriaal naadloos in de omgeving, waardoor het paaltje nu als sneeuw voor de zon is verdwenen.

Stel de penseelgrootte in en schilder over het volledige paaltje.
Na afloop is geen spoor meer te bekennen van de storende paal.

Zelf bijsturen

Nu de eerste paal is verdwenen, werk je de rest van de palen weg. Verschuif dus het beeld zodat je de paal ernaast goed in beeld hebt, zoom waar nodig in of uit, en schilder eroverheen met het Snel retoucheerpenseel. Lukt de reparatie niet helemaal en blijf je zien dat er in de foto is gerommeld? Draai de bewerking dan terug met de toetscombinatie Ctrl+ Z (Mac: Cmd+ Z) of de menuoptie Bewerken, Ongedaan maken Snel retoucheerpenseel en probeer het daarna gewoon nog een keer. Soms zijn een paar pogingen nodig.

Omdat Photoshop elke keer opnieuw naar het best passende beeldmateriaal zoekt en hierbij wisselende keuzes maakt, zal het resultaat steeds verschillen. Wat ook helpt, is de Grootte van het penseel aanpassen, zodat je een ruimere of een iets smallere reep van de omgeving rondom het paaltje meeneemt in de bewerking. Bij ons was de tweede paal in de rij na één poging weggewerkt, het hoekpaaltje na twee keer proberen, en het vierde paaltje pas na vijf pogingen. Ook het paaltje bij de rechter beeldrand is na een handvol pogingen onzichtbaar weggewerkt.

Let op dat er ook links onderaan nog een stukje paal verscholen zit. Dit is vast in één keer verdwenen. Daarna blijft er nog maar één grote paal over. Die is wat lastiger weg te werken, omdat vlak ernaast een hoge plant groeit die duidelijk afsteekt tegen de achtergrond. Schilder daarom met een smal maar wél dekkend penseel over de paal, zonder deze plant te raken. Want anders zal ook een deel van de plant in het niets verdwijnen, en dat staat raar.

Hier moet alleen de paal weggewerkt worden, en niet de plant ernaast.
De paal is weg, maar een zwevende tak met blaadjes is verschenen.

De kans is groot dat nu een deel van de plant gedupliceerd is naar de plek waar eerst het paaltje stond. Er zweeft dan ineens een stuk plant in de lucht. Omdat die halve plant ook nog eens identiek is aan de plant ernaast, valt dat extra duidelijk op.

Zoiets gebeurt regelmatig met dit gereedschap en is geen ramp. In plaats van de bewerking steeds terug te draaien en het opnieuw te proberen tot de reparatie wél lukt, is er een andere oplossing waarbij je meer grip hebt op het eindresultaat. Want als de paal op zich aardig is verdwenen, maar hier en daar nog een plekje is te zien waar het beter kan, pak je die gebieden gewoon afzonderlijk aan met het Snel retoucheerpenseel.

Kies een geschikte penseelpunt en schilder eroverheen, of klik erop als het om een kleine reparatie gaat. Op die manier plaats je een reparatie boven op de eerdere reparatie, waardoor je stap voor stap naar een steeds perfecter eindresultaat toewerkt. Uiteindelijk is het ook hier alsof er nooit een paal heeft gestaan.

Na wat klikken en slepen met het Snel retoucheerpenseel zijn de restjes plant verdwenen.
In een mum van tijd zijn alle palen uit de foto verwijderd.

Prikkeldraad uit beeld

Nu alle palen op de voorgrond zijn verdwenen, zweeft hier en daar nog een flink stuk prikkeldraad in de lucht. We werken dat losse prikkeldraad weg door er weer eerst op in te zoomen.

Ook hier zou je het Snel retoucheerpenseel voor kunnen gebruiken, omdat het zo enorm krachtig is. Maar in dit geval is het handiger om zelf aan te geven op welke manier je het prikkeldraad wilt weghalen. Gebruik daarom de toetscombinatie Shift+ J om het Retoucheerpenseel te activeren. Dit gereedschap herken je aan de pleister zonder cirkeltje ernaast.

Het verschil is dat jij ditmaal mag aanwijzen welk bronmateriaal als ‘vulmateriaal’ moet worden gebruikt. Zodoende voorkom je dat Photoshop daar zelf naar op zoek gaat en misschien minder goed passend materiaal uitkiest.

Stel eerst een smal penseel in, want je hoeft alleen maar een reepje beeldmateriaal te vervangen. Klik daarna met ingedrukte Alt-toets (Mac: Option-toets) boven of onder het prikkeldraad op het bronmateriaal dat je over het prikkeldraad wilt plakken. Dit is de zogeheten monsterplek. Kies voor een monster dat wat betreft kleur en detaillering goed bij de directe omgeving van de draad past, want alleen dan maak je de reparatie zo goed als onzichtbaar. Alt-klikken vlak bij het object dat je wilt verwijderen, zal daarom het beste werken. In dit geval dus vlak bij het prikkeldraad.

Eerst Alt-klik je vlak naast het prikkeldraad op geschikt beeldmateriaal (links onderaan).

Nu plaats je de muisaanwijzer boven op het prikkeldraad. Druk de muisknop in en schilder over het staaldraad. Tijdens het schilderen zie je de draad al meteen verdwijnen. Het plusje naast de penseelcirkel laat hierbij zien waar het bronmateriaal vandaan komt dat op de plek van de cirkel wordt neergezet. Mocht het niet goed gaan, draai de bewerking dan terug en probeer het opnieuw.

Is er af en toe een stukje dat minder mooi wordt, stop dan niet, maar maak de bewerking gewoon af. De minder goed gelukte stukjes werk je na afloop gewoon op dezelfde manier bij. Dus eerst Alt-klikken op materiaal dat er goed overheen past, en daarna op de beschadigde plek klikken of eroverheen schilderen.

Daarna klik en sleep je over de draad om die te laten verdwijnen.
Onvolkomenheden veroorzaakt door een reparatie werk je op dezelfde manier weg (onder).

Ononderbroken takken en stengels

Zo werk je stuk voor stuk alle draadfragmenten weg uit de foto. Let op dat er misschien ook een paar nieuwe stukken prikkeldraad zijn verschenen op de plekken waar je daarnet de palen hebt weggehaald (bij ons heeft het Snel retoucheerpenseel dat althans gedaan). Zoom goed in op alle plekken tussen de voormalige palen, want er zitten hier en daar stukken prikkeldraad verborgen die je niet zo gauw ziet. Stel dat je deze foto groot afdrukt, dan wil je niet dat nog ergens prikkeldraad rondzwerft.

Zoek op alle plekken waar het hekwerk heeft gestaan naar verborgen draadresten.

Staan er takken achter het prikkeldraad die duidelijk zichtbaar zijn op de foto? Werk dan onder dezelfde hoek om de bewerking zo vloeiend mogelijk te laten verlopen. Staat een tak bijvoorbeeld schuin naar links? Dan heb je een probleem als het monsterpunt zich precies boven de draad bevindt. Want dan kopieer je bijvoorbeeld een stukje gras over de draad en is de tak ineens onderbroken, alsof hij midden in de lucht doormidden is gesneden.

Het monsterpunt moet zich in zo’n geval een stukje links boven of rechts onder de draad bevinden, aangezien de tak schuin loopt. Plaats de penseelpunt dus iets boven of onder het prikkeldraad, precies midden op het takje. Alt-klik erop om het monsterpunt te bepalen.

Plaats de muisaanwijzer daarna over de plek waar het prikkeldraad de stengel doorkruist. Je ziet in de penseelcirkel al meteen een voorvertoning, dus je ziet live of het stukje tak netjes over de draad valt, zodat je een vloeiend doorlopende tak krijgt.

Hier kopieer je de stengel vrijwel loodrecht omlaag over het prikkeldraad.

Complicatie is dat veel takken en stengels onder een andere hoek staan, waardoor je regelmatig van monsterpunt moet wisselen. Maak daar ook weer niet een al te groot probleem van. Want in de enorme wirwar aan grassen en planten op deze foto valt het echt niet op als er wat kleine onvolkomenheden zijn.

Concentreer je vooral op de grote en opvallende takken en planten. Anders ben je zo ontzettend lang bezig met retoucheren dat je in de tussentijd op en neer naar Zuid-Limburg had kunnen rijden voor een nieuwe en betere foto...

Ditmaal bevindt de bron zich meer naar links en kopieer je het schuin omlaag naar rechts, want de stengel staat schuin.

Voorgrond bijsnijden

Hiermee is de foto zo goed als klaar. Want met het verdwijnen van de paaltjes en het prikkeldraad op de voorgrond is de afleiding uit de foto weggehaald. Nu dwaalt de blik van de kijker rustig door de foto en blijft die niet langer steken op de afrastering, die daarmee letterlijk een barrière vormde.

De palen en het prikkeldraad op de voorgrond zijn nu weg, waardoor die niet meer de aandacht afleiden.

Vind je de voorgrond nog steeds niet denderend? Dan kun je dat altijd nog verbeteren door een smalle strook aan de onderzijde weg te halen. Want als je de foto nog wat aandachtiger bestudeert, merk je dat je blik toch nog even blijft hangen op de lichtgroene open plek onderin in het midden.

Lichte fotodelen trekken altijd als eerste de aandacht, en dat wordt hier nog eens versterkt doordat de beplanting achter die lichte plek aanzienlijk donkerder is. Terwijl jouw ogen daar helemaal niet moeten blijven hangen, maar meteen naar de heuvels moeten afdwalen.

Probeer dit meteen even uit door het gereedschap Uitsnijden (sneltoets C) te activeren. Sleep vervolgens de onderste lijn van het kader een stukje omhoog, tot net voorbij de platgetrapte plek die je midden onderin ziet (klik in de optiebalk op Wissen als Photoshop aan een vooringestelde beeldverhouding vasthoudt). Druk vervolgens op Enter of klik boven in het scherm op het vinkje. Dit bevalt ons toch een stuk beter. Zo zie je maar: soms moet je het gewoon proberen om te zien of iets wel of niet werkt. Je kunt de bewerking anders altijd weer terugdraaien.

Snijd de foto eventueel bij om de lichtgekleurde plek onderin kwijt te raken.

Om de puntjes op de i te zetten, werk je met het Snel retoucheerpenseel of het gewone Retoucheerpenseel snel nog even de twee lichtgekleurde planten weg die nu tegen de onderrand aan geplakt zitten. Want zoals gezegd: lichte en felle kleuren leiden erg af. Daarmee is onze voorgrond volledig bijgewerkt en kunnen wij ons op de laatste storende paaltjes richten.

Het is maar een detail, maar de twee lichte plantjes onderin hebben we nu ook weggehaald.

Laatste loodjes (paaltjes)

In hoeverre je de paaltjesrij iets onder het midden wilt weghalen, is een kwestie van smaak. Op zich vinden wij de paaltjes niet storend. Er loopt daar een weg door het landschap en de paaltjes vormen een mooie lijn richting het dal. Beneden aangekomen zie je zelfs hoe het weggetje tussen twee bomenrijen uit het zicht verdwijnt.

Wij kiezen er daarom voor om alleen de paaltjes uiterst rechts weg te halen, omdat ze een beetje doelloos op het land lijken te staan. Maar jij mag, als je dat mooier vindt, natuurlijk gerust alle paaltjes tot het dal aan toe weghalen. Dat is altijd een goede oefening om de gereedschappen en technieken uit deze paragraaf goed in de vingers te krijgen.

We zoomen om te beginnen weer in op de meest rechtse paaltjes. Hoewel je hier prima de eerder gebruikte gereedschappen kunt inzetten, schakelen we ditmaal via de toetscombinatie Shift+ J over naar het gereedschap Reparatie. Dat zit dus in precies hetzelfde groepje retoucheergereedschappen, en wordt aangegeven door een lapje stof waarmee je een gat in kleding repareert.

Kies in de optiebalk achter Reparatie voor Inhoud behouden. Sleep daarna met ingedrukte muisknop rondom een paaltje om dit gebied af te bakenen. Klik vervolgens binnen die selectie en sleep het opzij om de beeldinformatie aan te geven die je over de gemarkeerde paal wilt plaatsen.

Sleep rondom de paal om het weg te halen stuk af te bakenen.
Sleep het gemarkeerde gebied vervolgens opzij naar het materiaal dat je eroverheen wilt zetten.

Herhaal dit voor elke paal die je kwijt wilt. Zodra je in het gebied waar de palen nu zijn verdwenen ook de zichtbare stukjes prikkeldraad nog even hebt weggewerkt met bijvoorbeeld het Retoucheerpenseel, is het tijd om eens lekker achterover te leunen en het eindresultaat te bewonderen. Want we zijn nu helemaal klaar!

En daarmee heb je de bewerking van deze landschapsfoto volledig afgerond.