Haal alles uit je foto: creatieve kleurbewerking in Lightroom

26 april 2021 08:19
26 april 2021 09:41
redactie Zoom.nl

Haal alles uit je foto: creatieve kleurbewerking in Lightroom

Door: redactie Zoom.nl | 26 april 2021 08:19
Je kunt de uitstraling van een foto dramatisch veranderen door sommige kleuren te versterken, terwijl je andere kleuren juist afzwakt. Hiermee zet je een extra koele of een warmere sfeer neer. Het mooie is dat je er geen ingewikkelde selecties voor hoeft te maken. Je stelt gewoon een aantal schuifregelaars anders in.
We gaan deze Amsterdamse gracht een wat koelere uitstraling geven.

Sfeer bepalen

Om een foto een koelere uitstraling te geven, gaan we in Lightroom selectief een aantal kleuren afzwakken, terwijl we andere kleuren een beetje versterken. Hiermee verander je de balans tussen de warme en koelere tinten, waardoor je ineens een compleet andere uitstraling krijgt. Behalve een koeler beeld, kun je via deze werkwijze ook een foto met een warmere sfeer maken. Of voor nog weer een heel andere uitstraling kiezen. We lopen de mogelijkheden stuk voor stuk af.

Je neemt een standaardfoto als uitgangspunt. Een vereiste is dat je foto in de basis goed is. Zorg dat je een foto met een mooie compositie hebt, die ook zonder kleurbewerking al interessant is om naar te kijken. Neem bij voorkeur een foto waarin meerdere kleuren aanwezig zijn. Denk bijvoorbeeld aan veelvoorkomende kleuren zoals blauw, groen, oranje en bruin.

Neem een kleurrijke foto als uitgangspunt.

Stel eerst de witbalans van de foto zo af dat je natuurlijk ogende kleuren krijgt. Dat is een goed uitgangspunt om straks selectief kleuren aan te passen. De kleurverzadiging mag je voor nu met rust laten. Normaal gesproken gebruik je in een vroeg stadium de schuifregelaars Levendigheid en Verzadiging om de kleurverzadiging van de volledige foto op smaak te brengen waarbij je de keuze hebt om voor een natuurlijke weergave te kiezen, de kleuren valer te maken, of ze extra aan te zetten voor een extra kleurrijke foto. Wij gaan dit nu dus op een totaal andere manier inzetten.

Corrigeer waar nodig de witbalans, maar voeg geen extra verzadiging toe.

Uiteraard optimaliseer je ook de belichting alvast, zet je de foto netjes recht, mocht de horizon scheef staan en maak je eventueel een uitsnede als er bijvoorbeeld iets storends langs de beeldrand is te zien of als je de compositie spannender wilt maken. Kortom, alles wat je normaal gesproken ook doet.

Dan is het moment aangebroken om de uitstraling van de foto onder handen te nemen. Hiervoor ga je naar het onderdeel HSL in de Ontwikkelen-module van Lightroom. Het bestaat uit een aantal tabs met allerlei schuifregelaars waarmee je de kleurweergave beïnvloed. We beginnen op de tab Verzadiging.

Begin op het tabblad Verzadiging van het onderdeel HSL.

Warme en koude kleuren

Met het tab Verzadiging stel je de verzadiging van individuele kleuren in. De truc is dat we de verzadiging van de warme kleuren een stuk gaan verlagen waardoor de koelere kleuren overblijven en zo extra goed opvallen en de foto dus een koude(re) uitstraling krijgt. Daarnaast kun je die koele kleuren ook nog versterken om dit effect nog eens te benadrukken. Oranje is bijvoorbeeld een warme kleur, terwijl blauw een koele kleur is.

Beweeg om te beginnen de schuifregelaar Oranje naar links. Door een negatieve waarde in te stellen, neemt de verzadiging van oranje en van elke samengestelde kleur waarin oranje zit af. Kies een waarde waarbij je nog wel een zweem van oranje in de foto ziet, want anders wordt dat deel van de foto volledig zwart-wit.

Draai de kleur Oranje een stuk terug.

Hetzelfde doe je met de schuifregelaar Geel. Het heeft onder andere veel invloed op gebladerte van bomen. Schuif ook Rood en stukje naar links. Of en hoeveel effect dit heeft, hangt net zoals bij de andere twee schuifregelaars Oranje en Geel sterk af van de kleuren die in jouw foto aanwezig zijn. Het is daarom vooral belangrijk dat je de schuifregelaar van elke kleur beurtelings heen en weer schuift, om te zien welk effect het op het beeld heeft. Ook Groen schuif je een flink stuk naar links. Dit heeft vooral veel effect op bomen, gras en struikgewas en uiteraard alle andere groengekleurde voorwerpen.

Schuif de eerste paar schuifregelaars een eind naar links.
De foto ziet er meteen al een stuk koeler uit.

Door de vorige bewerkingen heeft de foto een flink koelere uitstraling gekregen. De warme kleuren zijn afgezwakt, waardoor ze meer ingetogen en subtieler zijn. Alleen de koelere kleuren zijn nog in volle glorie aanwezig. Nu zijn dan ook de resterende schuifregelaars Aqua, Blauw, Paars en Magenta. Schuif je deze ook naar links, dan zwak je de koele kleuren net zoals de warme kleuren af. Hierdoor wordt alles in de foto vaal van kleur en krijg je een wat meer klassieke uitstraling. Goed vergelijkbaar met wanneer je de schuifregelaar Verzadiging (in het onderdeel Standaard) een flink stuk naar links brengt.

Maar omdat we ditmaal specifiek een koele uitstraling willen hebben, bewegen we de vier kleurenregelaars naar rechts om ze nog iets aan te zetten. Vooral Blauw en Aqua hebben meestal veel effect, met name als er water en blauwe lucht in beeld te zien is. Bij Paars en Magenta varieert dit sterk per foto.

Versterk de koele kleuren door ze juist naar rechts te schuiven.

Helderheid

Het onderdeel HSL kent een paar tabs. Nu je via Verzadiging de warmere kleuren een stukje hebt weggedrukt en de koelere kleuren hebt versterkt, is het tijd om naar het tab Luminantie te gaan. Hiermee stel je de helderheid van diezelfde kleuren in. Want of je de verzadiging nu hebt verlaagd of verhoogd, je kunt elke kleur ook nog lichter of donkerder maken.

Stel dat je de kleur Oranje minder verzadigd en dus minder opvallend hebt gemaakt. Dan valt een bakstenenhuis misschien alsnog op omdat het licht van kleur is. Draai je de Luminantie van Oranje omlaag, dan maak je het gebouw donkerder, waardoor het meer samenvloeit met de omgeving en dus niet langer de aandacht afleidt.

Hetzelfde geldt voor groene boomkruinen of het blauw van de lucht. Experimenteer daarom naar hartenlust met de acht schuifregelaars om het gewenste contrast tussen de diverse kleuren in te stellen.

Pas de helderheid aan om het contrast te verhogen of te verlagen.

Vignet toevoegen

Je kunt het beeld nog een tandje spannender maken door een mooi vignet toe te voegen. De omtrek van de foto wordt hiermee donkerder, waardoor de foto een mysterieus tintje krijgt. De donkere rand past ook nog eens perfect bij de koude uitstraling. Een vignet toevoegen doe je via het onderdeel Effecten. Schuif onder het kopje Vignetten na uitsnijden de regelaar Hoeveel langzaam naar links tot je een mooie donkere rand om de foto krijgt. Hiermee stel je de intensiteit van het verduisteringseffect in.

Met Middelpunt bepaal je hoever het vignet doorloopt tot in je foto. Via Ronding stel je de vorm in en met Doezelaar regel je hoe zacht of hard de overgang is. Om de koelte te benadrukken helpt het ook om de foto iets donkerder te maken dan je normaal doet. Schuif Belichting (in het onderdeel Standaard) maar eens naar bijvoorbeeld -0,25 of -0,5 en je ziet dat het koude effect direct versterkt wordt.

Een vignet en lagere belichting versterkt de koude uitstraling.
Het eindresultaat van de bewerkingen.

Andere effecten

In plaats van afkoelen, kun je via deze werkwijze een foto ook selectief opwarmen. Simpelweg door ongeveer het tegenovergestelde te doen vergeleken met de net uitgevoerde stappen. Dus ditmaal verhoog je op het tab Verzadiging een aantal van de bovenste vier schuifregelaars (Rood, Oranje, Geel en Groen) en verlaag je waar nodig enkele van de onderste vier (Aqua, Blauw, Paars en Magenta). Kijk goed naar het effect dat het op de foto heeft, dan zie je snel genoeg welke schuifregelaars je nodig hebt en welke je beter met rust kunt laten.

Hetzelfde geldt voor de tab Luminantie waar je de helderheid van de kleuren instelt. Is het niet veel sneller en eenvoudiger om in plaats hiervan de witbalans flink warmer instellen in het onderdeel Standaard? Dat lijkt misschien zo, maar hiermee warm je alle kleuren tegelijk op. Dus ook de koele tinten, waardoor bijvoorbeeld de lucht, het water en witte of grijze vlakken een onnatuurlijke kleurzweem krijgen.

Ditmaal hebben we de foto een warmere uitstraling gegeven.

Breng vooral ook nog een bezoekje aan de tab Kleurtoon van het onderdeel HSL. Hier stel je de kleurtint in van de acht kleuren, zodat je een nog mooiere tint geel of oranje ziet dan standaard al in de foto aanwezig is, of om bijvoorbeeld een lucht met een echt strakblauwe kleur te krijgen. Je kunt hiermee zelfs de bomen een lentefrisse en lichtgroene kruin geven, door Oranje, Geel en Groen een stuk naar rechts te verschuiven.

Je mag het ook compleet anders aanpakken. Zo kun je de prille herfstkleuren versterken, zelfs al zie je ze nog maar nauwelijks met het blote oog. Gewoon door met de kleurtoon, luminantie en verzadiging van met name oranje, geel en groen te experimenteren.

Plotseling hebben alle bomen een indrukwekkende herfsttooi.