Diamantslijperij Boas (1878/79)

De opkomst, bloei en neergang van de Amsterdamse fabrieksmatige diamantslijperijen bestrijkt ongeveer het tijdvak van 1840 tot 1914. Na de Eerste Wereldoorlog zijn er, op een enkele uitzondering na, geen grote slijperijen meer gebouwd. De grote bloeiperiode van het Amsterdamse diamantvak valt in de periode 1870-1876, toen in de Vaalrivier in Zuid-Afrika grote diamantvondsten werden gedaan. De als gevolg hiervan ontstane hausse wordt de Kaapse Tijd genoemd. Op Uilenburg werd in 1878 door de gebroeders Boas een stoom-diamantslijperij opgericht. Het complex werd gebouwd naar ontwerp van de architect-werktuigkundige J.W. Meijer. De 73 meter lange en 12 meter brede fabriek, destijds de grootste en modernste van Europa, is gebouwd in een sobere neo-classicistische stijl, wat met name blijkt uit de enkele in de gevel opgenomen frontons. Opvallend is het grote aantal ramen in de gevels. Voor de bewerking van diamanten is voldoende daglicht namelijk van groot belang. Vóór de verbouwing in 1990 waren de vensters gevat in gietijzeren profielen. Tegenwoordig hebben die plaatsgemaakt voor aluminium sponningen en grote spiegelramen. In de verhoogde middenpartij aan de Nieuwe Uilenburgerstraat was naast de entree ook de machinekamer met twee stoommachines gevestigd. Met leren drijfriemen werden van daar uit de slijpmachines, die zich langs de ramen bevonden, aangedreven. Tegenover de middenpartij staat het ketelhuis met schoorsteen. Hier werd de benodigde stoom opgewekt voor de aandrijving van de machines. De constructie van het gebouw bestaat uit dragende wanden van baksteen met gietijzeren kolommen in de slijpzalen. Balken en vloeren waren uitgevoerd in hout. Na de tragedie van de Tweede Wereldoorlog werd het Boas-complex voor uiteenlopende doeleinden gebruikt. In 1990 werd de fabriek ingrijpend verbouwd in opdracht van de firma Gassan Diamonds, die het zijn oorspronkelijke functie (gedeeltelijk) teruggaf. Het gebouw behoort tot de 200 nieuwe rijksmonumenten. BRON : http://www.bmz.amsterdam.nl/adam/nl/msp/boas.html Groet Nick