Wie is Nathan Reinds?
Nathan Reinds (28) heeft een indrukwekkend cv als professioneel fotograaf opgebouwd. Zijn liefde voor showfotografie ontstond tijdens een stageopdracht voor een boekings- en managementkantoor, waarbij hij twee concerten mocht fotograferen. Inmiddels heeft Nathan zich ontwikkeld tot een professional die menig festival, concertzaal en tv-set gezien heeft. Met als hoogtepunten onder andere zijn huisfotografie voor DI-RECT, Concert at Sea, NPO 3FM, Koninklijk Theater Carré en het Eurovisie Songfestival 2021 in Rotterdam. Over die laatste opdracht bracht hij een koffietafelfotoboek uit: ‘The Bigger Picture of Eurovision Song Contest 2021’, dat zelfs is opgenomen in het archief van Instituut Beeld en Geluid vanwege de historische waarde. Met een scherp oog voor actie en een passie voor live legt Nathan unieke momenten vast op én naast het podium.
WWW.NATHANREINDS.NL
Foto's in dit artikel van Nathan Reinds.
Voorbereiding
Je hebt een mooi festival op het oog, maar hoe kom je binnen met al je apparatuur? Binnen de hekken van een festival is het vaak niet toegestaan om een camera mee te nemen. In de huisregels lees je zinnen zoals ‘Een (semi)professionele camera met verwisselbare lenzen is helaas niet toegestaan’. Is het dus onmogelijk? Natuurlijk niet! Er zijn grofweg drie manieren om toestemming te krijgen om op een festival te fotograferen.
Accreditatie aanvragen
De eerste mogelijkheid is het aanvragen van een persaccreditatie. In opdracht van een mediaplatform zoals een lokale krant, onlineblog of radio/televisiezender maak je de foto’s en deze worden op dit mediaplatform gepubliceerd. In feite maak je een ruildeal met de organisatie: in ruil voor publiciteit voor het evenement krijg je gratis toegang om foto’s te maken. Het is dus noodzakelijk om in opdracht van een mediaplatform te fotograferen. Of je aanvraag goedgekeurd wordt, hangt sterk af van het festival. Het ene festival is flexibeler dan het andere. Het aanvragen van een persaccreditatie is de meest voorkomende route om te mogen fotograferen op een festival.
De tweede optie is om in opdracht van de organisatie te fotograferen. Afhankelijk van de grootte van het festival is dit een betaalde of vrijwillige opdracht en doe je dit in fotografisch teamverband of alleen. De foto’s die je maakt, kan de organisatie gebruiken ter promotie van het festival op de eigen socialmediakanalen en bij persberichten. Veel festivalorganisatoren hebben al een clubje fotografen waar ze vaker mee samenwerken en dus ook ervaring mee hebben. De kans op afwijzing is via deze route dus iets groter.
De derde route is om mee te gaan met een artiest. Wanneer je met artiesten op pad bent, ontvang je via hen de juiste polsbandjes om te mogen fotograferen rond het podium. Om hiermee te starten, kun je in je directe omgeving kijken of er startende artiesten zijn bij wie je kunt aanhaken. Voor een artiest zijn foto’s van diens show perfecte content voor social media.
Wat neem je mee?
Het is gelukt: je persaccreditatie-aanvraag is akkoord bevonden en je bent welkom om te komen fotograferen. Tijd om je apparatuur te verzamelen. Op gebied van lenzen bestaat er een ‘holy trinity’: drie lenzen die je bij menige festivalfotograaf zult aantreffen. Om mooie overzichtsfoto’s te maken van een festivalweide of het podium is een groothoeklens perfect, en daarvoor wordt vaak een 16-35mm-zoom gebruikt. Het podium kan soms best hoog en ver weg zijn. Voldoende zoombereik voor close-ups is dus ook noodzakelijk. De 70-200mm-telezoom is daar de favoriete optie voor. Wil je mooie sfeermomenten vastleggen, dan is de 24-70mm-standaardzoom een gulden middenweg. Deze drie lenzen geven je in een handomdraai veel flexibiliteit in de fotopit. Uiteraard kun je creatieve keuzes maken en bijvoorbeeld een fisheyelens gebruiken of een vaste brandpunt.
Tijdens festivals ben je doorgaans in de buitenlucht. Dus kun je te maken krijgen met een felle zon. Tegelijk vinden veel optredens in tenten plaats, waardoor het binnen opeens een stuk donkerder is. Het is aan te raden om voor lichtsterke lenzen te kiezen met een grootste diafragma van bijvoorbeeld F 2,8. Dit vergroot de kans op goed belichte foto’s, maar daarover later meer.
Welke camera je meeneemt, is iets minder belangrijk vergeleken met je objectieven. Mocht jouw budget het toelaten, dan is een fullframe-camera de beste optie. Dergelijke camera’s hebben vergeleken met een ‘cropcamera’ met een kleinere sensor een groter dynamisch bereik en geven minder snel ruis bij hogere iso-waarden. Twee factoren die zorgen voor mooiere beelden in moeilijke lichtomstandigheden! Bij deze meeste professionals zul je een fullframe-camera om de nek zien hangen, maar wees niet bang: ook met een cropcamera kun je fantastisch beeld maken op een festival. Het kan niet vaak genoeg gezegd worden: de juiste lenzen meenemen is belangrijker.
Camera en lenzen zijn ingepakt en we gaan ervan uit dat het voor jou logisch is om accessoires zoals voldoende geheugenkaarten en accu’s en eventueel een draadloze batterij en opladers mee te nemen. In het verlengde daarvan ligt je laptop. Zo kun je tijdens het festival in bijvoorbeeld de Press & Guest-ruimte of perstent alvast foto’s nabewerken en aanleveren of een back-up maken van de gemaakte beelden. Een en ander medeafhankelijk van of het een meerdaags festival betreft of maar één middag of avond duurt.
Generale repetitie
Alle artiesten zijn bekend voor het festival en er zit een grote favoriet van jou tussen. Hoe zorg je dat je het maximale haalt uit die eerste drie liedjes die je in de regel mag fotograferen? Je hebt maar kort de tijd om het gewenste beeld te maken en dan kom je liever niet voor verrassingen te staan. De eerste stap is om van jouw favoriete artiest de setlist op te zoeken op internet. Artiesten spelen vaak dezelfde volgorde van liedjes tijdens een festivaltour. Het kan dus zijn dat ze een eerder weekend al hebben opgetreden op een ander festival in Nederland of Europa. Door te googelen kun je er dus al achter komen welke drie liedjes jij mag fotograferen.
De volgende stap is om op YouTube te zoeken naar recente filmpjes van die artiest tijdens de eerste drie liedjes op eerdere festivals. Vervolgens kun je eventueel notities maken. Hoe staat de band opgesteld, hoe ziet het decor eruit, is de lichtshow heel groot of juist klein, wanneer worden misschien speciale effecten gebruikt, en zijn er andere bijzondere momenten die telkens terugkeren? Zo kun jij tijdens jouw ‘3 Songs No Flash’ op het juiste moment op de juiste plek staan!
Op het festival
Een festival kan op het eerste gezicht nogal overweldigend zijn. Voor een weekend (of soms maar één dag) worden complete dorpen opgetuigd. Het krioelt van de mensen en overal en nergens gebeurt heel veel. Waar ga jij je op focussen?
Dat hangt voor een groot deel af van jouw opdracht. Ben je met een artiest mee, dan focus je je voornamelijk op de beleving van en rondom de artiest. Uitladen van de spullen, de crew die zich voorbereidt, backstage in de kleedkamer, de show op het podium en de euforie na afloop. Fotografeer je in opdracht van de festivalorganisatie, dan wordt de klus al veel groter. Naast de optredende artiesten zijn sfeerfoto’s ook van groot belang. Tickets die gescand worden, bezoekers die het naar hun zin hebben, drankjes die gekocht worden, voetjes die van de vloer gaan et cetera. Dit zijn foto’s die de organisatie helpen om het festival de volgende keer weer uit te verkopen.
Als je in opdracht van een mediaplatform fotografeert, zul je zelf moeten bepalen welk verhaal je wilt vertellen. Is het een regenachtige editie en maak je daar bijpassend beeld van, of is het juist snikheet en maak je foto’s van de gratis watertappunten en het uitdelen van zonnebrand? Probeer bezoekers en artiesten in hun omgeving te laten zien. Een close-up is goed en mooi, maar je mag ook zien waar het geheel zich afspeelt.
Instellingen
Eindelijk is het zover: je staat vooraan bij het podium en je mag gaan fotograferen. Maar hoe ga je om met de dynamische lichtshow, de vele bewegingen van de artiest en de donkere omgeving? De eerste stap is om zoveel mogelijk data in je foto te verzamelen. Dat doe je door in raw-formaat te fotograferen. In dit bestandsformaat bevat je foto nog alle onbewerkte informatie. Dit geeft je achteraf veel flexibiliteit om een foto naar wens te bewerken, zonder kwaliteitsverlies. Nadeel: de bestanden worden een stuk groter. Je hebt dus grotere geheugenkaarten nodig om alles op te slaan.
Dan de daadwerkelijke instellingen waar het allemaal om draait: sluitertijd, diafragma en iso-waarde. Het advies is om op de handmatige M-stand te fotograferen, zodat je volledige controle hebt over deze drie onderdelen. Je moet ze zien als een ‘belichtingsdriehoek’, waarbij ze in verhouding tot elkaar staan. Pas je de sluitertijd aan, dan moet je de diafragma of iso-waarde ook aanpassen om bij hetzelfde licht een goed belichte foto te maken. Deze werkwijze lijkt misschien omslachtig, maar je voorkomt zo dat de belichtingsautomaat van de wijs raakt door bijvoorbeeld felle spotverlichting van achteren. En met spotmeting bestaat bij een bewegend onderwerp de kans dat de verkeerde beeldpartij wordt gemeten.
In een wat donkerdere omgeving staat je diafragma vrijwel vast. Je wilt een zo groot mogelijke opening en je hebt lichtsterke lenzen mee, dus dit staat op de volle opening (F 2,8). Dat betekent dat je nog maar twee instellingen overhebt waarmee je kunt variëren. Om de beweging van een artiest te bevriezen, is het verstandig om als sluitertijd minimaal 1/160 seconde aan te houden en bij voorkeur nog wat korter. Dan resteert vervolgens de iso-waarde. Heel simpel: deze verhoog je tot je foto goed belicht is. Wees niet te bang om deze ver op te schroeven: iso-waarden van 3200 zijn niet ongebruikelijk bij concertfotografie. Er ontstaat wat meer ruis, maar liever een foto met ruis die scherp is en goed belicht dan een onscherpe en onderbelichte foto zonder ruis. Ga je over de iso 6400 heen, dan adviseren we toch een iets langere sluitertijd. Het is zoeken naar de balans tussen de actie bevriezen en zo min mogelijk ruis in je foto krijgen.
Heb je meer licht tot je beschikking, bijvoorbeeld bij een buitenpodium, dan is het verstandig om in eerste instantie je sluitertijd nog wat te verkorten, bijvoorbeeld naar 1/300 of 1/400 seconde. Zo weet je echt zeker dat je de beweging van de artiest bevriest. Is je foto dan nog steeds overbelicht doordat je zoveel licht hebt, schroef dan de iso-waarde terug. Misschien kan die wel zelfs helemaal naar iso 100 toe. Mocht dan nog steeds ruimte over zijn, dan kun je ervoor kiezen om het diafragma wat te verkleinen en bijvoorbeeld naar F 4 te gaan.
In de pit
De fotopit is een relatief kleine ruimte die je soms met veel fotografen moet delen. Dit vraagt om enig geduld en begrip voor elkaar. Samen zullen we ervoor moeten zorgen dat de fotopit een prettige werkplek is. In de basis is het fijn wanneer je je bewust bent van je omgeving en respect hebt voor elkaar. Houd je omgeving in de gaten, voorkom dat je onnodig tegen elkaar botst, gebruik geen ellebogenwerk om een plekje te veroveren en pas een beetje op voor elkaars apparatuur. Niemand heeft er zin in om na een festivalweekend de verzekering te moeten bellen. Blijf in de fotopit ook niet op één plekje staan, maar beweeg rond. Je maakt zo zelf gevarieerdere beelden en je houdt een plekje niet bezet voor anderen. Fotografie is geen competitie, dus gun je collega’s ook mooie perspectieven.
Stap ook licht bepakt de pit in: berg je rugtas of koffer even op en houd die niet op je rug. Zo kan iedereen prettig rondbewegen. En hoewel ze er ongelooflijk aanlokkelijk uitzien, zijn de trapjes van de ‘barriers’ niet bedoeld om op te staan als fotograaf. Je blokkeert immers volledig het zicht van bezoekers. Als laatste het advies om altijd te luisteren naar de security. Die mensen staan daar voor de veiligheid van de artiest en de bezoeker, maar óók die van jou.
Voorafgaand aan een optreden sta je vaak even te wachten. Maak eens een praatje met je collega’s. Wellicht heeft de persoon met wie je staat te praten een keer een vervanger nodig voor een opdracht.
De afterparty
Wanneer je 3 Songs No Flash erop zit, is het tijd om de beelden te bewerken. Op veel festivals kan dit in een speciale perstent. Importeer al je raw-foto’s in een bewerkingsprogramma zoals Adobe Lightroom, en maak vervolgens een selectie van je favoriete beelden door die bijvoorbeeld een sterretje te geven of een vlaggetje. Vervolgens kun je de map foto’s filteren en enkel de foto’s met een sterretje of vlaggetje nabewerken. Let daarbij goed op dingen zoals een rechte horizon, juiste witbalans en consistentie in contrast en kleurcorrectie. Het is de kunst om van je set foto’s een geheel te maken. Een handige truc kan zijn om je foto’s in een raster naast elkaar te zetten: afwijkende beelden vallen dan makkelijker op. Die specifieke foto kun je dan iets aanpassen zodat deze beter bij de rest past.
Snel selecteren en bewerken is een vereiste voor festivalfotografie. Wanneer je uitgebreid de tijd neemt voor de selectie en de nabewerking en je bij wijze van spreken een week later pas met foto’s op de proppen komt, ben je te laat. Het momentum van het festival is dan geweest. Sterker nog: in Nederland is de kans groot dat het volgende grote festival alweer aan de gang is. Probeer je foto’s tijdens het festival te bewerken en aan te leveren. Zo kan je opdrachtgever gebruikmaken van het momentum, en het scheelt jou bij thuiskomst een lading werk.
Opmerkingen