Zodra de zomer op gang komt, bruist de natuur van het leven. Bloemen staan volop in bloei en overal vliegen bijen, vlinders, libellen en kevers rond. Voor macrofotografen is dit misschien wel de mooiste periode van het jaar. Het leuke is dat je helemaal niet ver hoeft te reizen. In je eigen tuin, een stadspark of een bloemrijk natuurgebied vind je al meer dan genoeg onderwerpen.
1. Weet waar je moet zoeken
De mooiste macrofoto's beginnen met een goede locatie. Insecten komen af op plekken waar veel bloemen bloeien en waar voldoende nectar en stuifmeel te vinden zijn. Bermen vol wilde bloemen, heidevelden, natuurgebieden en bloemrijke tuinen zijn daarom uitstekende plekken om te fotograferen.
Ook thuis kun je insecten aantrekken. Kies voor inheemse bloemen zoals knoopkruid, margriet, kattenkruid of lavendel en laat een deel van je tuin wat natuurlijker groeien. Een strak gemaaid gazon is voor insecten weinig interessant, terwijl een hoekje met wilde bloemen juist veel leven aantrekt. Heb je geen tuin? Ook op een balkon kun je verrassend veel bereiken. Een paar bloembakken met biologische bloemen of kruiden zoals lavendel, tijm en oregano trekken al snel bijen, zweefvliegen en vlinders aan.
2. Ga vroeg op pad
Het tijdstip bepaalt vaak of je een insect rustig kunt fotograferen of juist achter de feiten aanloopt. In de vroege ochtend zijn veel insecten nog koud en daardoor minder actief. Vlinders zitten vaak nog met dauwdruppels op hun vleugels en libellen wachten totdat de zon ze heeft opgewarmd. Dat geeft je alle tijd om rustig je compositie te bepalen en nauwkeurig scherp te stellen.
Bovendien is het ochtendlicht zacht en warm. De combinatie van dauw, laag zonlicht en een rustige achtergrond zorgt vaak voor veel sfeervollere foto's dan het harde middaglicht. Ook tijdens het laatste uur voor zonsondergang worden veel insecten weer rustiger en is het licht bijzonder mooi.
3. Let op het gedrag van je onderwerp
Insecten laten zich makkelijker fotograferen wanneer je hun gedrag begrijpt. Bijen vliegen vaak steeds terug naar dezelfde bloemen. In plaats van achter ze aan te lopen kun je beter alvast scherpstellen op een bloem waar regelmatig een bij landt. Met een snelle serieopname vergroot je de kans op precies het juiste moment. Vlinders keren vaak terug naar een favoriete bloem of rustplek. Blijf daarom rustig staan en wacht geduldig af. Libellen gebruiken regelmatig dezelfde uitkijkpost. Ze vliegen een rondje en landen vervolgens weer op exact hetzelfde takje. Zodra je dat patroon herkent, wordt het veel eenvoudiger om scherpe foto's te maken.
Door eerst een paar minuten te observeren maak je uiteindelijk vaak betere foto's dan wanneer je direct begint met fotograferen.
©Picasa
4. Kies de juiste instellingen
Bij macrofotografie worden zelfs de kleinste bewegingen zichtbaar. Een stabiele houding en de juiste instellingen zijn daarom belangrijk. Werk bij bewegende insecten met een snelle sluitertijd, bijvoorbeeld 1/1000 seconde of sneller. Zo voorkom je bewegingsonscherpte wanneer een bij of vlinder onverwacht wegvliegt. Gebruik een groot diafragma, zoals f/2.8 tot f/5.6, wanneer je een zachte achtergrond wilt creëren. Wil je juist het hele insect scherp in beeld brengen, kies dan eerder voor f/8 of f/11.
Veel moderne camera's beschikken bovendien over uitstekende onderwerpdetectie en autofocus voor dieren en kleine onderwerpen. Combineer continue autofocus met burst-modus, zodat je meerdere beelden achter elkaar maakt wanneer het insect precies goed zit. Heb je een stilzittend onderwerp? Dan kan een statief helpen om nauwkeuriger scherp te stellen en rustig aan je compositie te werken.
5. Denk verder dan alleen het insect
Een technisch scherpe macrofoto is mooi, maar sfeer maakt vaak het verschil. Kijk daarom niet alleen naar het insect, maar ook naar de omgeving. Gebruik bloemen op de voorgrond voor zachte kleurvlakken of fotografeer met tegenlicht voor een warme gloed langs de vleugels.
Experimenteer ook eens met een iets ruimere compositie waarin het insect onderdeel wordt van zijn leefomgeving. Een vlinder tussen een veld vol bloemen vertelt vaak meer dan een extreme close-up alleen. Verander daarnaast regelmatig van standpunt. Door laag te fotograferen krijg je sneller een rustige achtergrond en valt het onderwerp beter op. Soms levert een kleine stap naar links of rechts al een veel sterkere compositie op.
Geduld is je belangrijkste hulpmiddel
Insecten fotograferen draait niet alleen om techniek, maar vooral om observeren. Neem de tijd, kijk hoe insecten zich gedragen en wacht op het juiste moment. Juist die combinatie van geduld, mooi licht en een goede compositie zorgt ervoor dat een gewone bij, vlinder of libelle verandert in een indrukwekkende macrofoto.
En misschien wel het mooiste: voor deze zomerse fotografie hoef je vaak niet verder dan je eigen tuin, een bloemenweide of het park om de hoek. Iedere wandeling kan zomaar een nieuwe macro-ontdekking opleveren.
Opmerkingen