Tijdens een reis kom je voortdurend fotowaardige momenten tegen: een mistige bergtop in de verte, een kleurrijke markt langs de weg, of een zwerm vogels die plotseling opvliegt langs een meer. Maar vaak zit je dan nét in een schommelende trein, een deinende boot of een hobbelige bus. Toch wil je die scène niet laten ontsnappen. Gelukkig kun je ook tijdens het rijden of varen sterke foto's maken, als je weet waar je op moet letten.
Weinig tijd? Toch goed voorbereid
Als je op een vaste locatie staat, kun je rustig je compositie bepalen, de belichting finetunen en wachten op het juiste moment. Maar onderweg heb je daar meestal geen tijd voor. Soms krijg je maar een paar seconden voor het perfecte beeld aan je voorbijschiet. Met de juiste voorbereiding, instellingen én techniek kun je alsnog verrassend goede resultaten halen. Ook met het raam tussen jou en je onderwerp.
Kies de juiste instellingen
Omdat jijzelf beweegt, is een korte sluitertijd de basis voor een scherpe opname. Trillingen, hobbels of zelfs alleen al je ademhaling kunnen anders voor bewegingsonscherpte zorgen. Werk bij voorkeur met een sluitertijd van 1/500 seconde of korter, zeker als je een telelens gebruikt. In een donkere trein of bus? Verhoog dan je ISO-waarde. Moderne camera’s kunnen prima omgaan met hogere ISO’s zoals 1600 of 3200.
Schakel beeldstabilisatie in als je uit de hand fotografeert. Dit helpt vooral bij langere brandpuntsafstanden of wanneer het voertuig onverwacht beweegt.
Continu scherpstellen
Omdat je onderwerp vaak ook nog beweegt, is een snelle autofocus cruciaal. Zet je camera op continue autofocus (AF-C bij de meeste merken, AI Servo bij Canon). De camera blijft dan scherpstellen terwijl jij het onderwerp volgt. Ideaal als je bijvoorbeeld vogels fotografeert vanaf een schommelende boot of mensen op straat vastlegt vanuit een rijdende tram.
Schoon raam, rustig beeld
In veel situaties ontkom je er niet aan om door glas te fotograferen. Of je nu in een trein, bus of kabelbaan zit. Een vuile ruit met vlekken of regendruppels kan storende vlekken opleveren. Zoek daarom het schoonste raam uit en ga daar op tijd bij zitten.
Plaats je lens zo dicht mogelijk bij het glas (zonder het aan te raken) om reflecties te vermijden. Een rubberen zonnekap of zelfs een jas over je camera kan helpen om spiegelingen van binnenin het voertuig te blokkeren.
©Fons Waalwijk
Beweging als creatief middel
Niet alle beweging hoef je te bevriezen. Soms is het juist interessanter om beweging zichtbaar te maken in je beeld. Gebruik dan een iets langere sluitertijd (bijvoorbeeld 1/30 of 1/15 seconde) en ‘pan’ mee met je onderwerp. Dit betekent dat je de camera tijdens de opname meebeweegt met wat je volgt, zoals een fietser of auto. Het resultaat: een scherp onderwerp tegen een bewogen achtergrond die snelheid en richting suggereert.
Let wel op: deze techniek vraagt oefening. Maar ook onsuccesvolle pogingen leveren vaak verrassende beelden op.
Blijf klikken
Doordat je geen controle hebt over je tempo of standpunt, is het slim om veel foto's te maken. Een scène die aan je voorbijtrekt is zo verdwenen, dus loont het om meerdere shots te maken vanuit iets verschillende hoeken en instellingen.
Varieer in brandpuntsafstand en perspectief: maak zowel brede overzichtsfoto’s als detailopnamen. Zo bouw je achteraf een mooi verhaal op van je reis. En hoe meer beelden je maakt, hoe groter de kans dat er een pareltje tussen zit.
Veiligheid eerst
Het klinkt logisch, maar het moet toch gezegd worden: veiligheid boven alles. Ga niet op de rand van een boot staan voor een betere hoek, hang niet uit het raam van een rijdende trein, en let goed op bij plotselinge bewegingen. Zorg dat je camera stevig vastzit, gebruik een polsriem of draag de camera om je nek. Bij voorkeur hou je ook je lensdop of zonnekap bij de hand om schade te voorkomen.
Ook onderweg valt er dus heel wat te fotograferen. Het vraagt net wat meer techniek, snelheid en improvisatie, maar dat maakt het juist leuk. Wees alert, bereid je goed voor en blijf kijken. Je zult merken dat zelfs tijdens de reis zelf de mooiste beelden ontstaan.
Opmerkingen