Bosfotografie - Tips voor sfeervolle bosfoto's

Kies het juiste objectief

In het bos kun je met verschillende soorten objectieven werken. Zowel groothoeklenzen als telelenzen hebben hun eigen voordelen.

Een groothoeklens is ideaal wanneer je een groot deel van het bos wilt laten zien. Denk bijvoorbeeld aan een hoog oprijzende boom die je van onderaf fotografeert, waarbij de stam naar boven toe het beeld in loopt. Door laag bij de grond te gaan zitten en je camera omhoog te richten, kun je een indrukwekkend perspectief creëren.

Een tele- of zoomlens (bijvoorbeeld tussen 50 en 200 mm) is minstens zo handig in het bos. Door in te zoomen kun je bomen dichter bij elkaar laten lijken, waardoor er meer rust en structuur in het beeld ontstaat. Bovendien kun je met een telelens eenvoudiger storende elementen buiten beeld houden.

Een zoomlens is vooral handig omdat je:

Vergeet je zonnekap niet

Een zonnekap lijkt misschien een klein detail, maar in het bos kan hij erg handig zijn. Wanneer je tegen het licht in fotografeert, helpt een zonnekap om ongewenste lensflare te verminderen.

Daarnaast beschermt een zonnekap je lens wanneer je tussen takken, struiken en bladeren door loopt. In dicht begroeide bossen is dat geen overbodige luxe. Sommige fotografen gebruiken ook een uv-filter als bescherming, maar dat kan in sommige situaties invloed hebben op de beeldkwaliteit.

Werken met of zonder statief

In een bos is het licht vaak beperkt, vooral vroeg in de ochtend of wanneer het bewolkt is. Daardoor worden sluitertijden al snel langer. Fotografeer je uit de hand, dan moet je vaak je ISO verhogen of een groter diafragma gebruiken.

Je kunt je camera soms laten steunen op een boomstronk of paaltje, maar dat is niet altijd ideaal. Je hebt weinig controle over je compositie en het standpunt ligt vast.

Een statief biedt dan veel voordelen. Het geeft stabiliteit en maakt het mogelijk om met langere sluitertijden te werken zonder bewegingsonscherpte. Daardoor kun je de ISO laag houden en de maximale beeldkwaliteit behouden.

Met een statief kun je bovendien rustig werken aan je compositie. Zodra je de juiste uitsnede hebt gevonden, blijft alles stabiel terwijl jij de instellingen verfijnt.

©Eric Jacobs

Camera-instellingen voor bosfotografie

In bosfotografie wil je vaak zoveel mogelijk van de scène scherp in beeld krijgen. Daarom wordt meestal gewerkt met een relatief klein diafragma.

Een diafragma rond f/10 of f/11 is vaak een goede keuze. Daarmee krijg je voldoende scherptediepte zonder dat de beeldkwaliteit achteruitgaat. Ga liever niet te ver omhoog naar bijvoorbeeld f/20 of f/22, omdat dat de scherpte kan verminderen.

Natuurlijk kun je hier ook creatief mee omgaan. Soms kan het juist mooi zijn om een kleinescherptediepte te gebruiken. Door scherp te stellen op bijvoorbeeld een tak, paddenstoel of bloem en de achtergrond onscherp te laten, creëer je een rustige en dromerige sfeer.

©Picasa

Controleer je belichting

In een bos wisselen lichte en donkere partijen elkaar vaak snel af. Daarom is het verstandig om regelmatig je histogram te controleren.

Als de grafiek netjes binnen de grenzen blijft en niet tegen de linker- of rechterkant aanloopt, zit je meestal goed. Zie je dat de grafiek rechts uitloopt, dan zijn delen van je foto waarschijnlijk overbelicht en kun je iets onderbelichten.

Het histogram helpt je dus om snel te zien of de belichting in balans is.

Zoek naar lijnen in het bos

Een bos kan chaotisch ogen, maar als fotograaf kun je structuur aanbrengen door te zoeken naar lijnen.

Bospaden zijn hier perfect voor. Ze leiden het oog van de kijker automatisch het beeld in. Lange lanen of rechte rijen bomen kunnen een soort tunnel creëren in je foto.

Ook schaduwen van bomen, vooral in de vroege ochtend of late middag, kunnen als leidende lijnen werken. Ze trekken de blik dieper het beeld in en geven extra diepte.

Let op herhaling en patronen

Herhaling werkt erg goed in bosfotografie. Denk bijvoorbeeld aan een rij berkenstammen die naast elkaar staan. Zulke patronen geven rust en ritme in een foto.

Herhaling kan zowel naastelkaar als in de diepte voorkomen. Probeer bomen zo te positioneren dat ze elkaar niet overlappen en dat er ruimte tussen de stammen zichtbaar blijft.

Vaak werkt een oneven aantal elementen, zoals drie, vijf of zeven bomen, visueel sterker dan een even aantal.

Isoleer één sterke boom

Soms hoef je niet eens een heel bos te fotograferen. Eén bijzondere boom kan al genoeg zijn.

Probeer die boom dan los te laten komen van de achtergrond. Let erop dat er geen takken van andere bomen doorheen lopen en dat de stam duidelijk zichtbaar blijft.

Mist kan hierbij een enorme hulp zijn. Het verzacht de achtergrond en zorgt ervoor dat je onderwerp beter naar voren komt.

Bosfotografie vraagt om geduld en een goed oog voor compositie. Door bewust te kiezen voor het juiste objectief, stabiel te werken met een statief en te letten op lijnen en herhaling, kun je rust brengen in een druk bos.