Portret - Inspiratie opdoen als fotograaf
Een goede portretshoot begint zelden bij het indrukken van de ontspanknop. Sterker nog: het echte werk start vaak dagen, of zelfs weken, eerder. Je hebt je techniek op orde, je weet hoe je met licht werkt en je begrijpt compositie. Maar dan komt de volgende vraag: wat ga je eigenlijk maken? Waar haal je frisse ideeën vandaan en hoe zorg je dat je portretten niet op elkaar gaan lijken?
In dit artikel ontdek je hoe je inspiratie vindt voor je portretshoot én hoe je die inspiratie vertaalt naar een concreet plan.
Begin bij een idee, niet bij je camera
Veel fotografen beginnen met het regelen van een model of locatie, maar vergeten eerst stil te staan bij het concept. Stel jezelf daarom een paar simpele vragen:
Wat wil ik dat de kijker voelt bij dit portret?
Moet het beeld krachtig, kwetsbaar, mysterieus of juist speels zijn?
Wordt het een studioportret of werk ik met natuurlijk licht?
Door eerst het gevoel en de sfeer te bepalen, wordt het veel makkelijker om gerichte keuzes te maken in styling, licht en compositie. Inspiratie is geen losse verzameling mooie beelden, maar een richting.
©JJVISION JOS JOOSTEN
Maak een moodboard dat verder gaat dan alleen poses
Een moodboard is nog altijd één van de krachtigste tools bij het voorbereiden van een shoot. Maar zie het niet alleen als een verzameling poses. Verzamel beelden die de sfeer, kleuren, lichtval en emotie weergeven die jij wilt bereiken.
Pinterest is hiervoor ideaal, maar ook Instagram, Behance of zelfs filmstill-archieven kunnen verrassende inspiratie opleveren. Zoek in het Engels op termen als moody portrait lighting, cinematic portrait of editorial portrait photography om een breder aanbod te vinden.
Let tijdens het verzamelen niet alleen op:
Houding en blik van het model
Lichtsoort (hard, zacht, tegenlicht, zijlicht)
Kleurenpalet
Uitsnede en standpunt
Maar kijk ook naar subtielere elementen zoals styling, make-up, texturen in kleding of achtergrond en zelfs lichaamstaal.
Tip: voeg korte notities toe aan je moodboard. Bijvoorbeeld: “zacht zijlicht vanaf links” of “koele kleurtonen met warme huidtinten”. Zo wordt je moodboard een werkdocument in plaats van een inspiratie-verzameling zonder richting.
Kijk buiten de fotografie
Inspiratie voor portretten hoeft niet altijd uit andere portretten te komen. Juist buiten je eigen discipline liggen vaak de meest originele ideeën.
Denk aan:
Films en series (let op kleurgebruik en lichtopstellingen)
Schilderkunst (Rembrandt-licht is niet voor niets een begrip)
Modebladen
Muziekvideoclips
Theater en dans
Een schilderij kan je inspireren tot een klassiek lichtschema. Een film noir kan het startpunt zijn voor een dramatisch zwart-wit portret. Door inspiratie breder te trekken dan alleen fotografie voorkom je dat je werk te veel gaat lijken op wat al gemaakt is.
Laat je inspireren door je model
Inspiratie kan ook ontstaan vanuit de persoon die je fotografeert. Wat is zijn of haar verhaal? Wat doet diegene in het dagelijks leven? Waar ligt passie of kwetsbaarheid?
Een muzikant kun je fotograferen in een minimalistische setting waarin alleen handen en instrument centraal staan. Een sporter kun je juist portretteren in rust, buiten de actie om. Door het karakter van je model als uitgangspunt te nemen, ontstaat vanzelf een persoonlijker portret.
Plan vooraf een kort gesprek met je model. Vraag naar hobby’s, favoriete kledingstijl of muziek. Dat gesprek kan verrassende invalshoeken opleveren.
Werk met een thema of serie
In plaats van één losse shoot, kun je ook denken in series. Een thema helpt om focus te houden en dieper te werken.
Voorbeelden van portretseries:
Mensen in hun werkomgeving
Portretten bij alleen raamlicht
Close-ups met minimale scherptediepte
Zwart-wit portretten met sterke contrasten
Portretten rond één kleur (bijvoorbeeld alleen blauw- of aardetinten)
Door een reeks te maken, dwing je jezelf verder te denken dan één goed beeld. Het helpt bovendien om een sterkere fotografische signatuur te ontwikkelen.
Experimenteer met beperkingen
Creativiteit bloeit vaak binnen kaders. Geef jezelf daarom eens een beperking:
Werk met één lichtbron
Gebruik alleen een 50mm-objectief
Fotografeer uitsluitend bij natuurlijk licht
Maak een portret zonder dat het model in de camera kijkt
Beperkingen zorgen ervoor dat je bewuster keuzes maakt. En juist die bewuste keuzes leiden tot verrassende beelden.
Gebruik Zoom.nl als inspiratiebron
Natuurlijk hoef je niet ver te zoeken. Op Zoom.nl vind je talloze portretten in de galerijen en collecties. Bekijk niet alleen de beelden die je aanspreken, maar analyseer ze ook. Waarom werkt dit portret? Is het het licht, de blik, de compositie?
Denk in licht vóór je begint
Of je nu in de studio werkt met flitsers of op locatie met natuurlijk licht: visualiseer vooraf hoe het licht moet vallen. Teken eventueel een eenvoudige lichtschets of noteer welk type licht je wilt gebruiken.
Wil je zacht, flatterend licht? Dan kies je voor grote lichtbronnen of raamlicht. Wil je kracht en drama? Dan kan hard zijlicht of tegenlicht beter passen.
Hoe duidelijker je vooraf weet wat je wilt, hoe efficiënter en rustiger je shoot verloopt.
©Roy Coumans Photography
Inspiratie omzetten in actie
Inspiratie is pas waardevol als je er iets mee doet. Blijf dus niet hangen in het verzamelen van ideeën. Plan een datum, regel een model, kies een locatie en ga aan de slag.
Tijdens de shoot mag je altijd afwijken van je oorspronkelijke plan. Soms ontstaat juist daar het sterkste beeld. Maar met een goed voorbereid concept, een moodboard en een duidelijke richting sta je al met 1–0 voor.
Opmerkingen