Als je net begint met fotograferen, sta je misschien niet meteen stil bij het bestandsformaat waarin je je foto’s opslaat. Toch is dat een belangrijke keuze. In het menu van je camera kun je meestal kiezen tussen RAW en JPEG, of allebei. Maar wat is eigenlijk het verschil? En welk formaat past het beste bij jou?
Foto: Edwin64 - ISO 800 · ƒ/5.6 · 1/125s · 286mm
In dit artikel leggen we uit wat RAW en JPEG precies zijn, wat de voor- en nadelen zijn en hoe je een keuze maakt die past bij jouw manier van fotograferen.
Wat is JPEG?
JPEG is het meest gebruikte fotoformaat. Als je camera in JPEG fotografeert, verwerkt hij de foto meteen zelf. Denk aan zaken als belichting, contrast, scherpte en kleur. Daarna slaat hij de foto op als een kant-en-klaar beeldbestand.
Het voordeel van JPEG is dat je foto’s direct klaar zijn om te delen of af te drukken. Ze nemen vaak relatief weinig opslagruimte in en zijn makkelijk te openen op vrijwel elk apparaat. Voor veel situaties werkt JPEG prima, zeker als je net begint en nog niet veel met nabewerking doet.
Het nadeel is dat de camera al een groot deel van de beeldinformatie weggooit tijdens het opslaan. Dat betekent dat je achteraf minder speelruimte hebt om fouten te herstellen, bijvoorbeeld bij overbelichte lucht of te donkere schaduwen.
Wat is RAW?
RAW kun je zien als het digitale negatief van je foto. In plaats van een kant-en-klare afbeelding slaat je camera alle ruwe beeldgegevens op die de sensor vastlegt. Er wordt nog niets aangepast aan kleur, contrast of scherpte.
Het grote voordeel van RAW is dat je veel meer mogelijkheden hebt bij het nabewerken. Je kunt de belichting aanpassen, details in lichte en donkere delen terughalen en de witbalans wijzigen zonder kwaliteitsverlies. Dat maakt RAW vooral interessant als je graag met fotobewerking aan de slag gaat.
Het nadeel is dat RAW-bestanden groter zijn en niet direct bruikbaar. Je hebt een bewerkingsprogramma nodig, zoals Lightroom, om ze te openen en te verwerken. Dat vraagt iets meer tijd en kennis.
Wanneer kies je voor JPEG?
JPEG is een goede keuze als je het eenvoudig wilt houden. Bijvoorbeeld als je vooral fotografeert voor plezier, snel foto’s wilt delen of (nog) geen interesse hebt in nabewerking. Ook bij grote aantallen foto’s, zoals op een feestje of tijdens een dagje weg, kan JPEG praktisch zijn vanwege de kleinere bestandsgrootte.
De automatische bewerking van je camera zorgt meestal voor een prima resultaat, zolang het licht niet te ingewikkeld is, maar met RAW kun je over het algemeen wel veel meer uit je foto halen.
Wanneer kies je voor RAW?
RAW is vooral handig als je meer controle wilt over je foto’s. Bijvoorbeeld bij landschappen, portretten of situaties met veel contrast tussen licht en donker. Als je graag leert bewerken en het maximale uit je foto wilt halen, is RAW een logische keuze.
Voor beginners kan RAW eerst wat technisch aanvoelen, maar het helpt je wel om beter te begrijpen hoe belichting en kleur werken. Je ziet letterlijk hoeveel invloed kleine aanpassingen hebben op je foto.
Kun je ook beide gebruiken?
Veel camera’s bieden de mogelijkheid om RAW + JPEG tegelijk te fotograferen. Je krijgt dan van elke foto twee bestanden: een JPEG om direct te gebruiken en een RAW-bestand om later eventueel uitgebreider te bewerken. Dat is een fijne tussenoplossing als je wilt experimenteren met RAW, maar ook meteen bruikbare foto’s wilt hebben.
Opmerkingen