De volgende stap na een kitlens - De 50mm

Van kitzoom naar vast brandpunt

Wie een camera koopt, begint vaak met een kitzoom: een 18-55mm op aps-c of een 24-105mm op fullframe. Lekker veelzijdig, maar qua lichtsterkte en beeldkwaliteit schiet zo’n lens vaak tekort. Zoomobjectieven maken nu eenmaal compromissen. De 50mm-lens is het tegenovergestelde: eenvoudig, lichtsterk, scherp en voordelig. Daarom grijpen veel fotografen naar een 50mm zodra ze hun fotografie serieus nemen.

Waarom juist 50mm?

De beeldhoek van 50mm op een fullframecamera komt grofweg overeen met het perspectief van het menselijk oog. Daardoor voelt een foto gemaakt met dit objectief heel natuurlijk aan. Geen vervorming zoals bij groothoek, geen samengedrukt beeld zoals bij tele. En dat maakt de 50mm enorm veelzijdig: portretten, straatfotografie, productfoto’s, stillevens, het kan allemaal.

©Guts&Giggles

Lichtsterkte en beeldkwaliteit

Een groot voordeel van de 50mm-lens is de lichtsterkte. Veel standaard 50mm-objectieven hebben een diafragma van f/1.8 of zelfs f/1.4. Daarmee vang je veel meer licht dan met de typische kitlens, die vaak begint bij f/3.5 of f/4. Dat betekent:

Ook de beeldkwaliteit is dik in orde. Omdat het optisch ontwerp relatief simpel is, heb je minder last van vervorming, chromatische aberratie of onscherpte aan de randen. Veel 50mm-lenzen presteren al goed bij volle opening, waar zoomlenzen juist pas scherp worden bij f/5.6 of f/8.

Spelen met scherptediepte

Door het grote diafragma kun je makkelijk spelen met scherptediepte. Zeker bij portretten is dat ideaal: je kunt de achtergrond prachtig vervagen en zo je onderwerp losmaken van een drukke omgeving. De onscherpte, ofwel bokeh, is vaak mooi zacht. Vooral als de lens afgeronde diafragmabladen heeft. Let er wel op dat nauwkeurige scherpstelling cruciaal is bij f/1.8 of f/1.4: de scherptezone is dan flinterdun.

©Peter Beekmans

Compact, licht en betaalbaar

Een ander pluspunt: de meeste 50mm-lenzen zijn licht en klein. Je stopt ze zó in je tas of jaszak, ideaal voor onderweg. Ook qua prijs zijn ze aantrekkelijk. De Canon 50mm f/1.8 STM bijvoorbeeld kost rond de 125 euro. Vergelijk dat met andere objectieven en je ziet al snel waarom de bijnaam ‘plastic fantastic’ zo passend is. De behuizing is vaak van kunststof, maar de beeldkwaliteit is allesbehalve goedkoop.

Heb je meer budget? Dan zijn er ook snellere varianten van f/1.4 of zelfs f/1.2 vaak robuuster gebouwd, met betere coatings en nóg meer controle over scherptediepte. Daar hangt dan wel een veel steviger prijskaartje aan.

En op aps-c?

Op een aps-c-camera heeft een 50mm-lens een cropfactor van 1.5x (of 1.6x bij Canon). Daarmee komt de beeldhoek overeen met een 75 à 80mm-lens. Dat maakt het objectief minder geschikt als allround standaardlens, maar juist perfect als portretlens. Je hebt wat meer afstand tot je model, wat zorgt voor een flatterend perspectief. Bovendien zijn de meeste 85mm-portretlenzen een stuk duurder, dus dit is een slimme, budgetvriendelijke oplossing.

Let wel op: sommige 50mm-lenzen zijn specifiek ontworpen voor aps-c, en niet altijd bruikbaar op fullframe. Check dus goed of je lens geschikt is voor jouw camerasensor.

©All Nature Photography

Is 50mm dan écht de ideale lens?

Dat hangt ervan af wat je zoekt. De 50mm is:

Voor veel fotografen is het de perfecte aanvulling op een kitlens, of zelfs hun meest gebruikte lens. Maar natuurlijk heeft ook de 50mm zijn grenzen. Wil je extreme groothoek, macro of supertele? Dan schiet dit objectief tekort. En op aps-c mist het net die allround standaardhoek.

Toch blijft de 50mm een briljante lens om bij je te hebben, zeker als je met scherpte, licht en achtergrondonscherpte wilt spelen.

Voor wie is de 50mm een aanrader?
Voor iedere fotograaf die beter wil leren kijken, bewuster wil werken met compositie, en creatief wil omgaan met scherptediepte. De 50mm dwingt je om te bewegen, om te kiezen en om te leren. Daarom is het voor velen misschien niet dé ideale lens voor elke situatie, maar wel de ideale lens om mee te groeien.