Nachtfotografie in de stad: schilderen met bestaand licht

Het karakter van stadslicht

In steden heb je te maken met allerlei soorten kunstlicht. Denk aan straatverlichting, autolampen, etalages, neonlichten, verkeerslichten of zelfs licht dat door ramen naar buiten schijnt. Deze lichtbronnen verschillen niet alleen in kleurtemperatuur (sommige warmgeel, andere ijskoud blauw), maar ook in intensiteit. Die variatie maakt de stad tot een dynamisch decor waarin je kunt spelen met licht, kleur en schaduw.

Probeer bij het fotograferen het bestaande licht te gebruiken als belangrijkste beeldbepaler. Kies standpunten waarbij het licht interessante accenten geeft op de straat, gebouwen of mensen. Reflecties op nat asfalt, ramen of metaal zorgen voor extra sfeer.

Instellingen en techniek

Omdat je vaak uit de hand fotografeert, is het belangrijk om met korte sluitertijden te werken. Dat doe je door het diafragma wijd open te zetten (bijvoorbeeld f/1.8 of f/2.8) en de iso-waarde te verhogen naar 1600 of meer. Veel moderne camera’s kunnen prima omgaan met iso 3200 of zelfs 6400 zonder storende ruis. Maak je gebruik van een lichtsterke lens, zoals een 35mm of 50mm met een groot diafragma, dan kun je prima scherpe beelden maken bij weinig licht.

Gebruik de stand Diafragmavoorkeuze (A of Av) met Auto-ISO en stel eventueel een minimale sluitertijd in van 1/125 seconde. Zo voorkom je bewegingsonscherpte bij voorbijgangers of verkeer.

Let op met witbalans: door de verschillende soorten licht kan je foto snel een ongewenste kleurzweem krijgen. Kies bij voorkeur voor handmatige witbalans of fotografeer in RAW, zodat je dit achteraf kunt corrigeren.

Compositie en moment

’s Nachts draait het om sfeer. Let op silhouetten, lange schaduwen, reflecties, mist of regen. Vooral in de regen ontstaat er een magische gloed doordat lichtbronnen worden gespiegeld op het natte asfalt. Zoek ook naar tegenlichtsituaties: mensen die tegen het licht in lopen worden mysterieus en grafisch sterk. Denk aan silhouetten van fietsers, wandelaars of huisdieren.

Ook details kunnen verrassend zijn: een verlicht verkeersbord, een verlaten bushokje of het licht van een mobiele telefoon in iemands hand. Let op ritme en herhaling: lantaarns langs een kade, verkeerslichten op een kruising of de reflectie van gebouwen in een gracht.

Gebruik van statief of steun

Wil je langere sluitertijden gebruiken om lichtsporen van auto’s vast te leggen of gebouwen perfect scherp te fotograferen? Dan is een statief onmisbaar. Zet je camera stevig neer en gebruik eventueel een draadontspanner of zelfontspanner om trillingen te voorkomen. Een sluitertijd van 10 tot 30 seconden is ideaal voor het vastleggen van het verkeer als strepen, of van een rustige straat met subtiel verlichte gevels.

Heb je geen statief bij je? Zoek dan naar alternatieven: zet je camera op een muurtje, een paal of leun tegen een lantaarnpaal. In combinatie met een lage iso en lange sluitertijd levert dat alsnog prachtige resultaten op.

Het blauwe uurtje: je geheime wapen

Eén van de mooiste momenten om nachtfoto’s te maken is het blauwe uurtje – het korte tijdsvenster net na zonsondergang. De lucht heeft dan een diepe blauwe kleur, terwijl de straatverlichting al aan is. Dat geeft je foto’s een mooi kleurcontrast en zorgt voor een betere balans tussen de natuurlijke en kunstmatige lichtbronnen.

Let op: het blauwe uurtje duurt vaak maar tien tot twintig minuten. Zorg dat je op tijd op locatie bent en je instellingen al getest hebt.

Nachtfotografie is avontuurlijk, maar vergeet je eigen veiligheid niet. Werk bij voorkeur met z’n tweeën, vooral op verlaten plekken. Neem een kleine zaklamp of hoofdlamp mee voor het instellen van je camera, en zorg voor volle accu’s: bij kou lopen ze sneller leeg.