Zo maak je nu de mooiste portretten buiten

Naar buiten

Een sterke buitenportret begint bij een goede combinatie van model en locatie. Kies een plek die past bij de uitstraling van je model: een levendige stad, een rustig bos, een open veld of juist een sfeervolle steeg met karakter. Zodra je op locatie bent, kijk dan eerst niet door je zoeker, maar naar het licht. Waar komt het vandaan? Is het hard of zacht? Hoe valt het op het gezicht van je model?

Beoordeel vervolgens hoe het licht zich verhoudt tot de achtergrond. Staat je model in de schaduw terwijl de gevels achter hem of haar fel verlicht zijn? Dan ontstaat er een groot contrast. Je kunt dit oplossen door één of twee stops over te belichten via belichtingscompensatie, zodat je model goed zichtbaar blijft. De achtergrond wordt dan lichter, maar door met een groot diafragma te werken (laag F-getal) kun je die vervagen tot een zachte, sfeervolle waas.

Het omgekeerde kan ook: je model staat prachtig in het zonlicht terwijl de omgeving donkerder is. In dat geval belicht je iets korter om overbelichting in huid of lichte kleding te voorkomen. De achtergrond wordt dan donkerder en je model springt er juist sterker uit.

De stand van de zon

De richting en intensiteit van het zonlicht maken een wereld van verschil. In deze periode van het jaar staat de zon nog relatief laag, wat zorgt voor zachter licht dan in hartje zomer. Dat is een groot voordeel: minder harde schaduwen en meer vorm in het gezicht.

Midden op de dag kan het licht nog steeds fel zijn, vooral bij strakblauwe lucht. Hard zonlicht van boven creëert schaduwen onder ogen, neus en kin. Dat is niet altijd flatterend. Bewolking werkt dan als een gigantische diffuser: het licht wordt verspreid en verzacht. Ideaal voor portretten met een natuurlijke uitstraling.

Let ook op het tijdstip. Vroeg in de ochtend en later op de middag – richting het gouden uur – is het licht warmer en zachter. Perfect voor sfeervolle beelden met een zomers randje, zelfs in het vroege voorjaar.

Jouw camera helpt

In fel zonlicht kan het lastig zijn om de juiste belichting in te schatten. Schakel live-view in of gebruik de elektronische zoeker van je systeemcamera om direct te zien hoe je camera het beeld interpreteert.

Het histogram is daarbij een onmisbaar hulpmiddel. Zie je een piek tegen de rechterkant? Dan dreigt overbelichting. Drukt de grafiek tegen links? Dan verlies je detail in de schaduwen. Een lichte over- of onderbelichting in de achtergrond is meestal geen probleem, zolang het gezicht van je model maar goed belicht is.

Controleer daarnaast of overbelichte delen knipperen in je schermweergave. Zo kun je snel bijsturen zonder pas thuis te ontdekken dat belangrijke details zijn verdwenen.

Uit de zon

Het lijkt logisch om iemand pal in de zon te zetten op een mooie dag, maar dat is voor portretten zelden ideaal. Je model gaat knijpen met de ogen en harde schaduwen benadrukken huidstructuur en oneffenheden.

Zoek liever de schaduw op. Denk aan een muur die schaduw werpt, een poort, een boomrand of een gebouw dat het directe zonlicht tegenhoudt. In de schaduw is het licht zachter en gelijkmatiger. De ogen blijven open en levendig, en de huid oogt rustiger.

Let wel op gekleurde oppervlakken boven je model. Een felgekleurde luifel of parasol kan een sterke kleurzweem veroorzaken die lastig te corrigeren is.

Sprankelende tegenlichtfoto’s

Wil je het zonlicht echt creatief inzetten? Werk dan met tegenlicht, vooral nu de zon later op de dag nog laag staat. Tijdens het gouden uur ontstaat een warme gloed die haar laat oplichten en contouren prachtig accentueert.

Belicht hierbij op je model en niet op de felle lucht erachter. Vaak is een positieve belichtingscompensatie nodig of kies je voor spotmeting op het gezicht. Zo voorkom je dat je model verandert in een silhouet.

Het resultaat: warme, sprankelende portretten met een romantische sfeer.

Model met tegenlicht

Tegenlicht is prachtig, maar kan ook voor te donkere gezichten zorgen. Je kunt je positie iets aanpassen zodat de zon schuin van achteren komt, maar vaak blijft de voorzijde in de schaduw.

Een subtiele invulflits kan dan uitkomst bieden. Met een reportageflitser of een draagbare studioflitser geef je nét genoeg licht om het gezicht op te lichten zonder het tegenlichteffect te verliezen. Zo ontstaan ook mooie catchlights in de ogen.

Heb je geen flitser bij je? Zoek dan naar natuurlijke reflectoren in je omgeving, zoals een lichte muur, een stoep of een witte bestelbus. Deze weerkaatsen verrassend veel licht terug op je model.

Kleurzweem

Fotograferen tegen de zon in levert vaak flare op: gekleurde vlekken of een zachte waas in beeld. In plaats van dit te vermijden, kun je het creatief inzetten. Door je standpunt een klein beetje te veranderen, bepaal je waar de flare in beeld verschijnt.

Ook een warme gloed langs de rand van je beeld kan je foto een dromerige uitstraling geven. Zeker in combinatie met mooi weer en laag zonlicht versterkt dit het zomerse gevoel.

Werk je in raw, dan kun je achteraf de kleurtemperatuur nog nauwkeurig aanpassen. Een proefopname met een grijskaart kan helpen om de juiste witbalans te bepalen.

©Willie Kers

Strijklicht

Laat het zonlicht eens van opzij over je model vallen. Dit zogenaamde strijklicht zorgt voor diepte en contrast. Eén zijde van het gezicht wordt verlicht, de andere blijft deels in schaduw. Dat geeft karakter en spanning aan je portret.

Experimenteer met kleine bewegingen: laat je model het hoofd iets draaien of kantelen, en verplaats jezelf subtiel. Een paar centimeter verschil kan de lichtval drastisch veranderen. Zo kun je spelen met hoe sterk het contrast wordt en waar de nadruk in het gezicht ligt.

Strijklicht benadrukt vorm en textuur en geeft je beeld een krachtige, bijna cinematografische uitstraling.